Пред 25 години беше произведена последната „пегла“, најевтиниот автомобил во Југославија

Иако беше најевтиниот автомобил во Југославија, овој автомобил доби култен статус, а Том Хенкс исто така го обожаваше.

Беше почеток на 1970-тите и Fiat работеше на наследник на автомобилот што ја моторизираше Италија и добар дел од Европа. Одлуката беше да се задржи технологијата на Fiat 500, но со примена на тогаш модерните линии.

Fiat 126 дебитираше на Саемот за автомобили во Торино на есен 1972 година. Неговите димензии останаа компактни, а со должина од 3,05 метри беше практичен во тесните италијански улици. Дизајнот беше сосема нов, блоковски, во согласност со трендовите од почетокот на 1970-тите.

Моторот остана во задниот дел, двоцилиндарски со воздушно ладење, со работна зафатнина од 594 кубни сантиметри и моќност од 23 КС. Се забрзуваше до 105 км/час, а на патот беше подинамичен од својот претходник. Подобрувањата како што се преклопување на задните седишта и резервоар за гориво сместен под седиштето ја зголемија практичноста.

Новиот Fiat 126 се произведуваше во неговата матична земја до почетокот на новата деценија. Во Италија, помеѓу 1972 и 1980 година беа произведени 1.352.912 единици.

Fiat 126 ја стекна својата вистинска слава во Полска, каде што се произведуваше под лиценца во фабриката FSM (Fabryka Samochodów Małolitrażowych) од 1973 до 2000 година. Таму стана народен автомобил, честопати наречен „Maluch“ („малиот“), прекар што стана официјално име на моделот во 1997 година.

Цената беше ниска за автомобил, но висока за просечниот граѓанин - околу 20 месечни плати. Побарувачката беше сè уште огромна, па затоа беше отворена дополнителна фабрика во Тичи, каде што Fiat 500 сè уште се произведува денес.

Помеѓу 1973 и 2000 година, вкупно 3.318.674 единици на Fiat 126 беа произведени во фабриките во Бјелско-Бјала и Тичи. Една третина од нив беа извезени.

„Малиот“ се возеше во многу земји на речиси сите континенти. На пример, помеѓу 1985 и 1989 година, повеќе од 23.000 примероци беа извезени во Кина, каде што служеа како такси во многу градови. Само во градот Венгжу имаше 5.000 вакви возила. Но, тоа не беше крајот на неговите патувања преку океанот. Во 1988 година, „малиот“ стигна до Австралија и Куба, каде што беа извезени 14.000 примероци.

Пред 25 години, на 22 септември 2000 година, точно напладне, последниот Fiat 126 од ограниченото издание Happy End, обоен во жолта боја, излезе од производствената линија на фабриката на Fiat Auto Poland во Бјелско-Бјала. Возилото заврши во Музејот на Fiat во Торино, а еден од последните примероци е во Техничкиот музеј во Варшава.

Во текот на 1980-тите и 1990-тите, Fiat 126p постојано се модернизираше: добиваше пластични браници, нов кокпит, безбедносна опрема и помоќни мотори. Специјална верзија на 126 BIS од 1987 година имаше мотор со водено ладење и поголем багажник. По 1994 година, следеа понатамошни надградби со делови од Fiat Cinquecento.

Fiat 126p беше исклучително популарен во Полска, Унгарија, Куба (каде што се викаше Polqi или Polaquito), па дури и во Австралија под името FSM Niki. Во поранешна Југославија, го произведуваше Zastava, каде што го носеше прекарот „Пегла“.

Беше најевтиниот нов автомобил на југословенскиот пазар. Во времето на „динарите на Марковиќ“, требаше да се работи околу 19 месеци за да се заработи за „пегла“.

Производството на Fiat 126 заврши во септември 2000 година. Последните 1.000 примероци беа обоени во жолта боја и ја носеа ознаката Happy End. Последниот произведен автомобил денес е, како што рековме, дел од колекцијата на Музејот на Fiat во Торино.

Вкупно беа произведени околу 4,7 милиони Fiat 126, од кои повеќе од 3,3 милиони дојдоа од полските фабрики. Овој автомобил, иако мал, остави огромен белег и стана легенда за секојдневниот живот во многу земји.

Том Хенкс се заљуби и во Fiat 126 додека снимаше филм во Будимпешта. На крајот, благодарение на граѓаните на Бјелско-Бјала, тој доби уникатен примерок како подарок.

Подоцна беше продаден на аукција и се памети како најскапата „пегла“ во историјата.