Дали беше паметно да оживееме древни вируси од сибирскиот вечен мраз?

Француски научници неодамна соопштија дека оживеале цела низа древни вируси кои биле заробени длабоко во сибирскиот вечен мраз уште од леденото доба.

Иако истражувањето несомнено звучи ризично, тимот верува дека тоа е закана што вреди да се прифати бидејќи климатските промени веќе предизвикуваат топење на вечниот мраз, а процесот ќе се забрза во иднина. Ова имплицира дека вирусите заробени во древниот мраз ќе се ослободуваат сè повеќе и повеќе. Во исто време, никој не знае какви вируси се тие и каква закана претставуваат.

Истражувањето го спроведоа научници од Универзитетот во Екс-Марсеј во Франција, кои уште во 2014 година оживеаја вирус стар 30.000 години, пронајден во сибирскиот вечен мраз.

Оживеани рекордно стари вируси

Во новиот труд тие објаснуваат како пронашле и оживеале 13 вируси кои припаѓаат на пет различни класи на вируси во примероците собрани во арктичката зона на рускиот Далечен Исток. Возраста на еден од нив се проценува на околу 48.500 години, што е веројатно најстариот оживеан вирус досега.

Оживеаниот вирус стар 48.500 години „е светски рекорд“, изјави за New Scientist Жан-Мишел Клавери, еден од авторите на трудот, професор по геномика и биоинформатика на Медицинскиот факултет на Универзитетот во Екс-Марсеј.

Тимот, исто така, оживеа три досега непознати вируси од примерок од замрзнат измет од мамут стар 27.000 години и од волна од мамут. Овие вируси беа именувани како питовирус мамут, пандоравирусен мамут и мегавирус мамут.

Покрај горенаведеното, два вируса беа изолирани од замрзнатата содржина на желудникот на сибирскиот волк (Canis lupus), наречени Pacmanvirus lupus и Pandoravirus lupus. Овие вируси нормално ги инфицираат амебите, едноклеточни организми кои живеат во почвата и водата. Тимот ги воведе вирусите во култура на живи амеби и покажа дека тие сè уште се способни да напаѓаат клетки и да се размножуваат.

Во својата работа, авторите истакнуваат дека повеќе истражувања треба да се фокусираат на вирусите кои предизвикуваат инфекции кај еукариотите. Тие толкуваат дека зголемувањето на температурите со климатските промени ќе оживее многу древни патогени, вклучително и бројни вируси.

Нови лекови

„Како што за жал беше добро документирано со неодамнешните и тековните пандемии, секој нов вирус, дури и ако е поврзан со познати семејства, речиси секогаш бара развој на високо специфични медицински одговори, како што се нови антивирусни лекови или вакцини“, пишуваат авторите.

 „Не постои еквивалент на антибиотици со широк спектар против вируси, поради недостатокот на универзално конзервирани процеси насочени кон лекови во различни фамилии на вируси. Затоа, разумно е да се размислува за ризикот древните вирусни честички да останат заразни и да се вратат во циркулација со одмрзнување на древните слоеви на вечен мраз“, објаснуваат тие.

Раководител на Лабораторијата за клеточна биологија и трансдукција на сигнали на Институтот Руѓер Бошковиќ и член на владиниот Научен совет за COVID-19, д-р Андреја Амбриовиќ Ристов го потврди овој факт и предупреди дека само истражувањето на основната биологија на вирусите може да помогне во дизајнирањето на нови лекови.

„Ганцикловир на пример е лек кој се користи против херпесвируси и е познат на повеќето наши граѓани, но верувам дека многумина не знаат дека нема корист од земањето против други видови вируси“, вели Амбриовиќ Ристов.

Истражувањето на вирусите предизвикува загриженост

Истражувањето на патогените во лабораториите неодамна предизвика голема загриженост и критики. Ова веројатно делумно се должи на непотврдените теории дека SARS-CoV-2 „побегнал“ или намерно бил ослободен од лабораторија во Вухан.

Специјалистот д-р Андреја Амбриовиќ Ристов смета дека ќе биде тешко да се одреди точниот извор на вирусот SARS-CoV-2.

„Она што е важно е да се знае дека вирусите од животните повремено можат да преминат на луѓето. На пример, вирусот на грип, односно грипот, често се менува, постојано се појавуваат нови видови, а животните играат клучна улога во тоа“, објаснува хрватскиот научник и ја нагласува потребата од познавање на овие процеси за да можеме подобро да воспоставиме протоколи за одгледување животни, справување со домашни миленици, ракување со производи од животинско потекло и слично.

„Се чини многу веројатно дека таканаречените влажни пазари во Кина се извор на инфекција и место каде што вирусот можел да се пренесе од животно на човек. Место каде има голем број диви животни, кои за разлика од домашните , не се одгледуваат во контролирани услови, може да бидат потенцијално опасни.Тоа не значи дека треба да се укине таквата традиција, туку да се воспостават подобри хигиенски правила за да не се случуваат вакви настани“, предупредува Амбриовиќ Ристов.

Аларм поради „Франкенштајн“ вирусот SARS-CoV-2

Во октомври, списанието Science се осврна на фактот дека Twitter експлодира со критики за истражувањето кое наводно создало „Франкенштајн“ вирусот SARS-CoV-2 кој ја комбинирал многу заразната, но поблага варијанта омикрон и посмртоносната варијанта од раните денови на пандемијата.

Сепак, неколку виролози на Twitter одговорија на обвинувањата толкувајќи дека студијата не е толку алармантна како што на прв поглед изгледа. Како прво, хибридниот вирус бил помалку смртоносен од раната варијанта модифицирана во студијата. Тие, исто така, забележаа дека други истражувачи објавиле резултати од слични експерименти кои не предизвикуваат слични грижи. Дополнително, не е јасно дека студијата е многу различна од другите студии со химерични вируси кои биле изземени од преглед од страна на Националниот институт за алергија и заразни болести на САД (NIAID). Конечно, слични појави на повеќе патогени и заразни варијанти постојано се појавуваат и исчезнуваат и во природата.

Зошто таков експеримент?

Членовите на тимот објаснија за Science како и зошто го создале модифицираниот вирус.

Во своето истражување, научниците го зедоа генот за површинскиот протеин омикрон, т.е. протеинот шилест, кој SARS-CoV-2 го користи за да влезе во клетките, и го додадоа во геномот на варијантниот вирус SARS-CoV-2 од државата Вашингтон беше идентификуван кратко откако пандемијата првпат се појави во Вухан, Кина, на почетокот на 2020 година. Целта беше да се разјасни дали протеинот омикрон шилец објаснува зошто е помалку патоген, односно зошто предизвикува помалку тешка болест. Одговорот на тоа прашање може да доведе до подобрени дијагностички тестови за COVID-19 и подобри начини за управување со болеста, објаснуваат авторите на трудот.

Слични истражувања за вируси се прават со децении. Нивната цел е да го унапредат знаењето неопходно за развој на вакцини и лекови против различни видови патогени кои би можеле да предизвикаат нови пандемии во иднина.

COVID-19 не стана обична настинка

Во исто време, треба да се има на ум дека оваа пандемија сè уште не е завршена и дека COVID-19 сè уште не станал обична настинка, како што се обидуваат да сугерираат некои неексперти од различни причини, вклучително и политички и економски.

Д-р Амбриовиќ Ристов вели дека имавме среќа со појавата на омикрон варијантата во однос на смртноста, но SARS-CoV-2 не престана да мутира и не можеме да предвидиме која ќе биде следната варијанта.

„Воопшто не ги разбирам изјавите дека SARS-CoV-2 стана обична настинка бидејќи тоа е обична глупост. Сè уште е истиот вирус што ја предизвика пандемијата, многу непредвидлив, позаразен од кога било, сè уште предизвикува болест што може да остави последици чие времетраење не го знаеме. Да, мора да продолжиме да живееме што е можно понормално, но тоа не значи дека не треба да продолжиме да го контролираме движењето на вирусот и да го спречиме неговото ширење кај населението преку тестирање на луѓе кои развиваат симптоми Има што да се научи од пандемијата.

На пример, кај нас пред пандемијата беше неверојатно некој да се појави со маска на работа. Денес, ако некој има вирус кој не е COVID-19, може да носи маска на работа со многу помала осуда од околината за следната недела целата канцеларија да го нема тој вирус. Ваквото однесување беше нормално и пред пандемијата, на пример, во Јапонија, а сега е нормално и во Хрватска и треба да стане нормално, како ставање на раката преку уста при кашлање, што одамна е дел од нашиот бонтон“ објаснува тој.

Вирусот секогаш може да мутира во нешто попатогено

Имено, нема гаранции дека SARS-CoV-2  нема да мутира во иднина за да стане попатоген, односно поопасен. Најважно за вирусот е тој да успее да се шири и репродуцира во што поголем број. Дали тоа ќе предизвика сериозни симптоми и оштетување на домаќинот не е ни најмалку важно, освен ако сериозноста на болеста не го спречи нејзиното ширење.

Вирусите еволуираат на таков начин што полесно се шират, што подразбира цела низа особини. Понекогаш тоа значи дека тие еволуираат во помалку патогени варијанти бидејќи луѓето со поблаги симптоми полесно се движат наоколу, честопати несвесни дека се болни.

Сепак, историјата покажала дека под одредени околности, поопасен вид може да преовладува кај населението. Еден таков пример е вирусот на шпанскиот грип, кој за време на Првата светска војна болните војници го пренесуваа од фронтот во болниците, а населението во населбите - поболните ги превезуваа назад, додека оние со поблаги симптоми останаа напред.

Д-р Амбриовиќ Ристов објасни зошто е неопходно такво истражување.

„Она што е најопасно е незнаењето. Затоа, секој процес на стекнување знаење под контролирани услови води до напредок. Во истражувањето на вируси, делови од различни вируси често се комбинираат за да ги комбинираат предностите на двата вируса од кои доаѓа генетската информација.

На пример, генската терапија, односно генетскиот третман, денес е реалност и помага во лекувањето на сериозни болести за кои не постои друг лек. Најчесто се работи за моногени заболувања кои се резултат на грешка, односно мутација на еден ген, но се користи и за лекување на тумори, особено на некои леукемии. ХИВ вирусот (вирусот на хумана имунодефициенција), кој сите го знаеме како предизвикувач на СИДА (синдром на стекната имунодефициенција), е токму вирусот кој често се користи во генската терапија.

Меѓутоа, бидејќи овој вирус може да зарази само мал број клетки во телото, научниците, покрај генетскиот инженеринг за да се направи дефектна репликација (може да влезе во клетката, но не може да ја напушти), го променија со замена на протеинот одговорен за навлегување станица. Поточно, тие го замениле ХИВ протеинот за врзување за клетката со гликопротеин Г од вирусот на везикуларен стоматитис и на тој начин овозможиле новиот комбиниран вирус да навлезе во сите клетки на телото. Значи, ние веќе користиме вируси кои се создадени со комбинирање на неколку вируси во лекувањето на луѓето.

Она што е најважно е начинот на кој се спроведуваат овие истражувања или третмани. Научниците кои вршат ваков вид на истражување и лекарите кои вршат генска терапија следат протоколи кои се многу јасни за тоа како да се справи со вирусите и како да се уништи заразниот материјал. Меѓутоа, постојат и протоколи за работа со бактерии, човечки клетки, животни; ништо не треба да се остави на случајноста. За жал, се што е добро на овој свет може да се злоупотреби, треба да се работи на спречување на злоупотреба на знаењето, а не да се критикува и ограничува стекнувањето знаење“, вели Амбриовиќ Ристов.

Тагови
реклама

Што се случува со телото ако немате секс со месеци или години

Read more

Онколог советува кои се најчесто игнорираните симптоми што укажуваат на рак

Read more

Илон Маск стави точка

Read more

Навики што го убиваат тестостеронот во модерниот маж

Read more

Наука

Научници дојдоа до откритие кое може да го промени досегашното сфаќање за водата

Read more

Зошто во Турција се случуваат толку разорни земјотреси со многу жртви?

Read more

Зошто уште не можеме да предвидиме земјотрес?

Read more

Астрономски чуда со слично име, но различна природа

Read more
 

Гик

Се распадна мистериозен руски сателит и создаде облак од вселенски отпад

Читај повеќе
  • filter

НАСА откри метален објект на Марс

Читај повеќе

Научници дојдоа до откритие кое може да го промени досегашното сфаќање за водата

Читај повеќе

Samsung Galaxy S23 серијата претставена на македонскиот пазар

Читај повеќе

Илон Маск стави точка

Читај повеќе

Вртлог на површината на Сонцето ги збунува научниците

Читај повеќе

Nintendo Switch го надмина PlayStation 4

Читај повеќе

WhatsApp дополнително ги подобри статусите, достапни се нови опции

Читај повеќе
  • play_arrow

Швајцарија инсталираше 5.000 соларни панели на највисоката брана во Европа

Читај повеќе