Научниците од Универзитетот во Кјото развија теоретски модел кој испитува дали нарушувањата во јоносферата можат да применат електростатски сили длабоко во Земјината кора. Под одредени услови, овие сили би можеле да придонесат за предизвикување големи земјотреси.
Иако авторите нагласуваат дека нивниот модел не е алатка за предвидување земјотреси, тој отвора ново поле на размислување за можната интеракција помеѓу Сонцето и сеизмичката активност.
Истражувањето опишува можен физички механизам кој покажува како промените во нивоата на полнење во јоносферата - предизвикани од силна сончева активност, како што се сончевите ерупции - можат да комуницираат со веќе ослабените делови од кората и да влијаат на развојот на пукнатини, пишува Science Daily.
Според овој модел, испуканите области на кората содржат вода на екстремно високи температури и притисоци, веројатно во суперкритична состојба. Во електрична смисла, овие испукани зони може да дејствуваат како кондензатори. Тие се поврзани и со површината на Земјата и со долната јоносфера, создавајќи огромен електростатски систем кој ја поврзува земјата со горната атмосфера.
Кога сончевата активност нагло се зголемува, густината на електроните во јоносферата може значително да се зголеми. Ова може да доведе до формирање на негативно наелектризиран слој во долната јоносфера. Преку капацитивно спојување, овој полнеж може да генерира силни електрични полиња во микроскопските шуплини во скршената карпа. Резултирачкиот електростатски притисок би можел да достигне нивоа слични на плимните или гравитационите напрегања за кои веќе е познато дека влијаат на стабилноста на раседот.
Според пресметките на истражувачкиот тим, јоносферските нарушувања поврзани со големите сончеви пламени - кои вклучуваат зголемување на вкупната содржина на електрони од неколку десетици TEC единици - би можеле да создадат електростатски притисоци од неколку мегапаскали во овие шуплини во кората.
Невообичаено јоносферско однесување често се забележува пред големите земјотреси. Набљудувањата вклучуваат ненадејно зголемување на густината на електроните, намалување на висината на јоносферата и побавно ширење на средните патувачки јоносферски нарушувања. Научниците традиционално ги толкуваат овие промени како резултат на натрупување на стрес во кората.
Оваа нова рамка нуди дополнителна перспектива. Тоа сугерира двонасочна интеракција во која процесите во Земјата можат да влијаат на јоносферата, додека јоносферските нарушувања можат да испратат повратни сили назад во кората. Моделот ги поврзува вселенското време и сеизмичката активност, но не тврди дека сончевата активност директно предизвикува земјотреси.
Истражувачите ги посочуваат неодамнешните големи земјотреси во Јапонија, вклучувајќи го и земјотресот на полуостровот Ното во 2024 година, како настани што се случиле кратко време по периоди на интензивна сончева активност и моќни сончеви ерупции. Тие нагласуваат дека таквото време не докажува причинско-последична врска. Сепак, тоа е во согласност со идејата дека јоносферските нарушувања би можеле да дејствуваат како еден од факторите што придонесуваат за земјотрес кога раседите се веќе блиску до руптура.
