Контроверзноста расте откако ново истражување сугерира дека темната енергија, мистериозната сила одговорна за забрзаното ширење на универзумот, може да се менува со текот на времето, што може да има далекусежни последици за судбината на космосот.
Студијата на јужнокорејски тим, заснована на повторна анализа на податоците од супернова, сугерира дека забрзувањето на ширењето на вселената се забавува, објавува BBC.
Професорот Јонг Вук Ли од Универзитетот Јонсеи во Сеул и неговиот тим се вратија на податоците од суперновата кои првпат укажуваа на постоењето на темната енергија пред 27 години.
Dark energy just got even weirder and why the Universe may end in a 'Big Crunch' https://t.co/GXgEPGSB1O
— BBC News (UK) (@BBCNews) December 28, 2025
Наместо да ги третираат овие ѕвездени експлозии како објекти со иста стандардна луминозност, тие ги прилагодија податоците според возраста на галаксиите од кои доаѓаат и ја пресметаа нивната вистинска луминозност.
Оваа корекција покажа дека темната енергија не само што се менува со текот на времето, туку и дека забрзувањето на ширењето на универзумот се забавува.
Во тој случај, според авторите, гравитацијата би можела повторно да преовлада во далечната иднина, што ќе доведе до сценарио познато како „Големо собирање“, во кое галаксиите повторно би се приближиле една до друга.
Mind-Blowing Astronomy Facts 🌀
— Hodgepodgery /s 🙃 (@TaylorChar83070) December 27, 2025
The universe's expansion is accelerating due to dark energy, which makes up ~68% of everything. Our best theories predict its strength wrong by a factor of 10^120 — the largest discrepancy in physics. pic.twitter.com/42lEfG8mSO
Овие наоди се темелат на резултатите од Спектроскопскиот инструмент за темна енергија (DESI), кој претходно оваа година регистрираше можни промени во забрзувањето на милиони галаксии, отстапувајќи од стандардниот космолошки модел во кој темната енергија е константна.
Според научниците вклучени во проектот, ваквите податоци укажуваат на потребата од нови теоретски објаснувања.
„Судбината на универзумот ќе се промени. Ако темната енергија не е константна и ако ослабува, таа ја менува целата парадигма на модерната космологија“, изјави професорот Ли за BBC.
Ако, како што сугерираат резултатите на Ли, силата што ги раздвојува галаксиите - темната енергија - почне да ослабува, една можност е таа да стане толку слаба што гравитацијата повторно ќе почне да ги зближува галаксиите.
„Наместо универзумот да заврши со Голем расцеп, Големото собирање станува можност. Кој исход ќе преовлада зависи од вистинската природа на темната енергија, за која сè уште немаме одговор“, вели професорот Ли.
Сепак, многу астрономи изразуваат скептицизам кон овие заклучоци, предупредувајќи дека набљудуваните ефекти би можеле да се должат на неизвесностите во мерењата и сложените карактеристики на суперновите.
Преовладувачкото мислење сè уште е дека универзумот се шири брзо со речиси константна темна енергија.
Покрај поделените ставови, истражувањето дополнително стимулираше интензивна научна дебата за вистинската природа на темната енергија и долгорочната судбина на универзумот, една од клучните теми на модерната космологија.