Вселенскиот телескоп James Webb ја откри најоддалечената галаксија досега

Вселенскиот телескоп James Webb ја забележа најоддалечената галаксија  откриена досега, објави НАСА. Астрономите сега можат да ѕирнат поблиску од кога било досега во ерата кога се формирале првите ѕвезди и галаксии, позната како космичка зора.

Галаксијата, наречена MoM-z14, нуди редок поглед во универзумот само 280 милиони години по Големата експлозија. На нејзината светлина ѝ биле потребни околу 13,5 милијарди години за да стигне до Земјата, што ја прави најоддалечената и една од најраните познати галаксии што некогаш се забележани.

„Благодарение на James Webb, можеме да видиме подалеку отколку што луѓето некогаш виделе, а галаксијата воопшто не изгледа како што предвидовме, што е и предизвикувачко и возбудливо“, рече водечкиот автор Рохан Наиду од Институтот за астрофизика и истражување на вселената „Кавли“ на МИТ.

Откритието, базирано на податоци од JWST од април 2025 година, објавено овој месец во Open Journal of Astrophysics, го додава MoM-z14 на растечкиот список на неочекувано светли млади галаксии кои ги оспоруваат постојните теории за тоа колку брзо се формирале ѕвездите и галаксиите по раѓањето на универзумот. Според НАСА, MoM-z14 е „посветла, покомпактна и хемиски позбогатена“ галаксија отколку што очекувале астрономите за толку рана ера.

Меѓу нејзините најизненадувачки карактеристики се покачените нивоа на азот, што сугерира дека масивните ѕвезди можеби се формирале и еволуирале побрзо во густиот ран универзум отколку што предвидуваат сегашните модели. Галаксијата, исто така, се чини дека го исчистила околниот регион од исконски водороден гас, неочекувано откритие за истражувачите со оглед на тоа што раниот универзум бил исполнет со неутрален водород.

„Постои растечки јаз помеѓу теоријата и набљудувањата на раниот универзум, поставувајќи привлечни прашања што треба да се истражат во иднина“, рече коавторот на студијата, Сјуеџијан (Џејкоб) Шен, постдокторски истражувач на МИТ.

Пред лансирањето на JWST, теоретските модели сугерираа дека откривањето на светли галаксии над црвено поместување од 10, надвор од опсегот на вселенскиот телескоп Хабл, би било исклучително тешко. Овие модели претпоставуваа дека раните галаксии би биле мали, слаби и ретки, што ги наведе астрономите да очекуваат само неколку слаби извори за кои би биле потребни десетици часови спектроскопски набљудувања за да се потврдат, се вели во новата студија.

Наместо тоа, JWST рутински ги надмина очекувањата, неговото моќно инфрацрвено око ја фаќа светлината на десетици млади галаксии кои постоеле само неколку стотици милиони години по Големата експлозија.

Фактот дека телескопот продолжува да ги руши сопствените рекорди сугерира дека претстојат уште повеќе рекордни откритија.