Научници за прв пат ја измерија моменталната, зачудувачка моќ на млазовите што еруптираат од една црна дупка.
Моќта на млазот од овој релативно близок систем црна дупка-ѕвезда е еднаква на енергијата на 10.000 Сонца, објави меѓународен истражувачки тим.
Во исто време ја следеле брзината на млазот: околу 355 милиони милји на час (540 милиони километри на час) - што е половина од брзината на светлината.
Сместен на растојание од 7.200 светлосни години, системот Cygnus X-1 содржи не само црна дупка, првата идентификувана пред повеќе од половина век, туку и син суперџин, негов постојан придружник. Една светлосна година е речиси 6 трилиони милји (9,7 трилиони километри).
Стив Прабу од Универзитетот „Оксфорд“ и неговиот тим ги базираа своите наоди на 18 години радио снимање со висока резолуција собрани од глобална мрежа на телескопи. Тој го спровел истражувањето додека сè уште бил на австралискиот Универзитет „Куртин“, водејќи студија објавена во списанието Nature Astronomy.
Прабу и неговите колеги биле во можност да ја измерат брзата јачина на овие „танцувачки млазови“, како што ги нарекува тој, додека ѕвездениот ветер ги туркал во спротивни насоки. Групата ги базирала своите пресметки на тоа колку млазовите биле свиткани од ѕвездениот ветер, како и на компјутерско моделирање.
Досега јачината на млазот од црна дупка можеше да се процени само како просек во периоди од десетици илјади години, велат истражувачите.
Прабу вели дека клучното откритие е дека 10% од вкупната енергија ослободена кога материјата паѓа кон црната дупка се носи во млазови.
Црната дупка во системот Cygnus X-1 е една од помалку масивните црни дупки, но постојано влече гас од својата ѕвезда-придружник додека орбитираат една околу друга. Бинарниот систем, откриен во 60-тите, се наоѓа во соѕвездието Лебед (Cygnus) во нашата галаксија Млечен Пат.
Суперџиновската ѕвезда ја храни црната дупка со материјал, давајќи ѝ „нешто да 'јаде' и да исфрли како млаз“, рече Прабу во е-пошта.
Овие млазови би можеле да им помогнат на научниците подобро да разберат како црните дупки ги обликуваат галаксиите и другите космички структури преку големи ударни бранови и турбуленции.
Прабу планира да примени слични методи и на други црни дупки.
„Би било возбудливо да се измери силата на млазот во многу повеќе системи“, рече тој.
