Со илјадници години, луѓето што живеат високо во Аргентинските Анди се потпирале на вода за пиење, што смртно би ги разболела повеќето луѓе.
Таму, природниот арсен во вулканската карпа се исцедува во подземните води, контаминирајќи го локалното водоснабдување со нивоа на токсичен металоид што би претставувале сериозен здравствен ризик за повеќето луѓе.
Но, за една група во Северна Аргентина, природната селекција можеби обезбедила необична генетска предност, покажуваат истражувањата.
Според ДНК анализата на луѓе низ западните делови на Јужна Америка, популацијата во аргентинските Анди носи варијанта на ген што веројатно им помага побезбедно да го метаболизираат арсенот .
„Адаптацијата ги поттикнува геномските промени; сепак, доказите за специфични адаптации кај луѓето остануваат ограничени“, напишаа истражувачите во студија од 2015 година предводена од еволутивните биолози Карина Шлебуш и Луси Гатепај од Универзитетот „Упсала“.
„Нашите податоци покажуваат дека адаптацијата за толерирање на арсенот, стресорот од животната средина, веројатно предизвикала зголемување на фреквенциите на заштитните варијанти на AS3MT, обезбедувајќи го првиот доказ за човечка адаптација на токсична хемикалија.“
Со доволно време и доволно нежно изложување на опасност, животот покажа извонредна способност да се прилагоди на сите видови диви услови - од екстремна топлина до целосен недостаток на кислород, па сè до опасни нивоа на зрачење.
Сепак, релативно малку се знае за тоа како човечката популација се прилагодува на токсичните хемикалии во нивната околина. Арсенот е многу токсичен, поврзан со рак, кожни лезии, компликации во бременоста и прерана смрт.
Исто така е широко распространето, природно присутно на високи нивоа во подземните води во многу региони низ целиот свет.
Моменталната препорачана граница за арсен во водата за пиење, утврдена од Светската здравствена организација, е 10 микрограми на литар.
Сѐ до инсталирањето на систем за филтрирање во 2012 година, оддалечениот град Сан Антонио де лос Кобрес, на голема надморска височина, во аргентинската висорамнина Пуна де Атакама, имал вода за пиење што содржела околу 200 микрограми арсен на литар - околу 20 пати повеќе од препорачаната граница.
Сепак, регионот е населен илјадници години - најмалку 7.000 години, а можеби и до 11.000 години.
Оваа очигледна способност да се игнорираат опасно високите нивоа на арсен со децении ги збунуваше научниците.
Во 1995 година, научниците забележале дека жените од Аргентинските Анди имаат „уникатна“ способност да го метаболизираат арсенот, што е потврдено од метаболитите во нивната урина.
Кога арсенот ќе влезе во телото, ензимите го претвораат во неколку хемиски форми.
Една од овие средни форми, наречена монометилиран арсен (MMA), е особено токсична. Подоцнежната форма, диметилиран арсен (DMA), е полесна за излачување од страна на телото преку урината.
Луѓето во Сан Антонио де лос Кобрес имале тенденција да произведуваат помалку од токсичната меѓусостојка и повеќе од лесно излачувачката форма, што укажува дека нивните тела биле невообичаено ефикасни во преработката на арсен.
Заинтригирани, Шлебуш, Гатепај и нивните колеги сакале да ја решат загатката на генетско ниво.
Тимот анализирал ДНК од примероци од крв или брисеви од образи, земени од 124 жени во Сан Антонио де лос Кобрес, чија урина покажала широк спектар на нивоа на метаболити на арсен.
Потоа испитале милиони генетски маркери низ целиот геном.
За да утврдат дали варијантата на генот е единствена за аргентинската популација, истражувачите ги споредиле своите резултати со јавно достапни податоци за геномот од Перу и Колумбија, извлечени од меѓународниот проект „1000 геноми“.
Претходните истражувања покажаа дека ензимот наречен арсен (+3 оксидациска состојба) метилтрансфераза (AS3MT) може да игра клучна улога во метаболизмот на арсенот, па затоа истражувачите ги фокусирале своите напори таму.
Она што го пронашле било група на генетски варијанти во близина на генот AS3MT кои силно влијаеле на тоа како телото го обработува арсенот.
Овие варијанти биле многу почести кај луѓето од Сан Антонио де лос Кобрес отколку кај генетски сличните популации во Перу и Колумбија.
Но, не се само Андите.
Студија од септември 2025 година на Универзитетот во Чикаго, во која биле опфатени повеќе од 6.500 возрасни лица изложени на арсен во Бангладеш, идентификувала уште два генски кластери - FMO и GSTO - кои исто така ја обликуваат ефикасноста на метаболизмот на арсенот, покрај варијантата AS3MT.
Варијантите се чини дека го прават телото поефикасно во претворањето на арсенот во форми што можат безбедно да се излачуваат во урината, намалувајќи го натрупувањето на најтоксичните меѓусоединенија - резултат што уредно се совпаѓа со претходните студии за метаболитите на арсен во урината.
Иако контаминацијата со арсен е честа појава низ целиот свет, многу малку заедници живееле со толку високи нивоа на изложеност подолг временски период.
Во Сан Антонио де лос Кобрес, луѓето живеат со арсен во подземните води илјадници години - доволно долго за природната селекција да фаворизира особини што ја намалуваат ранливоста на токсичните ефекти на арсенот.
Подоцнежните истражувања сугерираат дека слични генетски сигнали може да се појават и кај други популации на Андите изложени на арсен со генерации, што ги поддржува наодите дека долготрајната изложеност може да предизвика генетска толеранција и навестува дека адаптацијата може да биде пошироко распространета низ целиот регион.
„Со оглед на сериозните штетни здравствени ефекти од арсенот и кај децата и кај возрасните“, напишаа истражувачите, „поединците што го носат хаплотипот за толеранција на арсен... би можеле да имаат многу силна селективна предност во средини со висока содржина на арсен“.
Истражувањето е објавено во Molecular Biology and Evolution.