Истражувачите можеби ја лоцираа советската сонда Луна 9, речиси шест децении по нејзиното историско слетување, користејќи најсовремени камери и алгоритам со вештачка интелигенција.
Астрономите веруваат дека конечно ја пронашле локацијата на изгубената советска сонда Луна 9, речиси шест децении по нејзиното историско слетување на Месечината. Доколку се потврди, откритието би ставило крај на една од најинтригантните вселенски мистерии од ерата на Студената војна.
Сондата беше лансирана на 31 јануари 1966 година, на ракетата Молња-М, и слета на Месечината на 3 февруари истата година. Иако вселенски летала претходно стигнуваа до површината на Месечината, Луна 9 беше првата што изврши меко слетување на друго небесно тело во човечката историја.
Како што се приближуваше кон земјата, Луна 9 ја ослободи својата капсула за слетување. Потоа главното тело на сондата маневрираше за да се оддалечи од местото на слетување, пред да се сруши на површината на Месечината.
Капсулата отскокна неколку пати пред да застане. Потоа отвори четири панели во облик на ливчиња за да обезбеди стабилност. Користејќи ТВ-камера и ротирачко огледало, почна да ги снима и пренесува првите фотографии од површина различна од Земјата.
Сондата работеше три дена, сè додека не ѝ се испразнија батериите. После тоа, контактот со научниците на Земјата беше изгубен.
Иако мисијата немаше голем број експерименти, нејзиното значење е огромно. Луна 9 ги растера стравувањата дека површината на Месечината е покриена со „жив песок“, отворајќи го патот за идните летови со екипаж.
Советскиот Сојуз ги објави проценетите координати на местото на слетување во весникот „Правда“. Сепак, поради ограничената точност на пресметките, беше можно вселенското летало да биде оддалечено десетици километри. Токму ова го отежнуваше пребарувањето во претходните децении.
За време на бројните прелетувања и снимање на површината на Месечината, Луна 9 никогаш не беше сигурно забележана. Проблемот е променливото осветлување, сложената позадина и малиот пикселен отпечаток на сондата на сликите.
Затоа тимот истражувачи одлучи да примени модерен пристап. Тие ја користеа камерата со тесен агол Lunar Reconnaissance Orbiter Camera (LROC), која континуирано ја снима Месечината од 2009 година, како и алгоритмот за машинско учење You-Only-Look-Once - Extraterrestrial Artifact (YOLO-ETA).
Алгоритмот прво беше трениран на познати места за слетување. Потоа му беа прикажани слики што претходно не ги „видел“, вклучувајќи го и местото на слетување на сондата Луна 16. YOLO-ETA успешно ги идентификуваше овие локации со голема сигурност.
После тоа, истражувачите ја испратија во потрага по Луна 9. Иако откритието сè уште не е официјално потврдено, се чини дека сондата се наоѓа на координати 7,03° јужно и 64,33° западно.
Студијата беше објавена во списанието Space Exploration, а дополнителни анализи во иднина би можеле да потврдат дали навистина е пронајдена историска трага од првото меко слетување во мисија на Месечината.
