Што се крие зад малиот леден свет на Плутон: Научниците се блиску до големо откритие

Нова студија објавена во Јапонија сугерира дека малиот леден свет зад Плутон има тенка, деликатна атмосфера што можеби е создадена од вулкански ерупции или удар од комета.

Овој мини-Плутон, со пречник од само 480 километри, се смета за најмалиот објект во Сончевиот Систем досега со јасно детектирана глобална атмосфера ограничена со гравитација, рече водечкиот истражувач Ко Аримацу од Националната астрономска опсерваторија на Јапонија.

„Ова е неверојатен развој, но има очајна потреба од независна верификација. Импликациите се длабоки ако се потврдат“, рече Алан Стерн од Југозападниот истражувачки институт, водечкиот научник зад мисијата New Horizons на НАСА до Плутон и пошироко. Тој не беше вклучен во студијата.

Откритието нуди нов увид во најоддалечените и најстудените објекти во нашиот Сончев Систем во регион познат како Кајперов Појас. Истражувачите користеле три телескопи во Јапонија за да го набљудуваат објектот во 2024 година додека минувал пред ѕвезда во позадина, накратко затемнувајќи ја светлината на ѕвездата.

„Го менува нашиот поглед на малите светови во Сончевиот Систем, не само зад Нептун“, рече Аримацу. Пронаоѓањето атмосфера околу толку мал објект беше навистина изненадувачко, додаде тој, и го оспорува конвенционалното мислење дека атмосферите се ограничени на големи планети, џуџести планети и некои големи месечини.

Оваа т.н. мала планета, формално позната како (612533) 2002 XV93, орбитира околу сонцето двапати во времето потребно на Нептун да заврши три сончеви орбити. Во времето на студијата била оддалечена повеќе од 5,5 милијарди километри, подалеку дури и од Плутон, единствениот друг објект во Кајперовиот Појас со откриена атмосфера.

Се верува дека атмосферата на оваа космичка ледена топка е од 5 до 10 милиони пати потенка од заштитната атмосфера на Земјата, според студија објавена во понеделникот во списанието Nature Astronomy.

Тоа е од 50 до 100 пати потенка дури и од тенката атмосфера на Плутон. Најверојатните атмосферски хемикалии се метан, азот или јаглерод моноксид, од кои секоја би можела да го репродуцира набљудуваното затемнување додека објектот минувал пред ѕвездата, според Аримацу.

Понатамошните набљудувања, особено со вселенскиот телескоп Webb на НАСА, би можеле да го потврдат составот на атмосферата, според Аримацу.

„Затоа е толку важно идното следење. Доколку атмосферата ослабне во текот на следните неколку години, тоа би го потврдило потеклото на ударот. Доколку продолжи или сезонски варира, тоа би било поиндикативно за континуирано внатрешно снабдување со гас од ледените вулкани“, рече истражувачот.