Ако јадете бел леб секој ден, можеби се прашувате што значи оваа навика за вашето здравје. Иако со децении е една од најчестите намирници во македонските домаќинства, белиот леб често има лоша репутација, па затоа многу луѓе го избегнуваат во корист на производи од цело зрно и интегрални житарици. Сепак, експертите предупредуваат дека ситуацијата не е толку едноставна и дека вистинскиот ефект на белиот леб во голема мера зависи од остатокот од исхраната.
Пред целосно да го прогласиме белиот леб за нездрав, важно е да разбереме што значи кога брашното е „рафинирано“. „Белиот леб има лоша репутација, но честопати неоправдано“, вели диететичарката Валери Кален.
„Во белото брашно, триците и никулецот на зрното се отстрануваат, поради што содржи помалку влакна, витамини и минерали од сортите од цело зрно.“
Ова не значи дека автоматски е лошо или безвредно. Напротив, во одредени ситуации може да биде корисно.
„Белиот леб се вари побрзо, па затоа може да биде добар избор кога ни е потребно брзо зголемување на енергијата, како на пример пред тренинг, трчање или друга физичка активност“, објаснува Кален.
Во Европа, многу комерцијални лебови се збогатени со витамини од групата Б, фолна киселина и железо, иако тоа зависи од производителот и видот на производот. Просечното парче бел леб содржи околу 70 до 80 калории, 13 до 15 грама јаглехидрати, околу 2 до 3 грама протеини и многу малку влакна.
Ефектот од јадење бел леб секој ден зависи од количината и со што го комбинирате.
Краткорочни ефекти
Белиот леб се вари брзо бидејќи содржи малку влакна. Ова може да предизвика брзо зголемување на нивото на шеќер во крвта, но исто така може да предизвика пад на енергијата и глад исто толку брзо.
„Кога јадете бел леб без друга храна, лесно може да се случи повторно да огладнете во рок од еден или два часа“, објаснува нутриционистката Коко Пјерел.
Сепак, не реагираат сите исто. Некои луѓе нема да забележат никаква разлика, додека други ќе се чувствуваат уморни, гладни или ќе имаат желба за слатко веднаш по јадењето. Затоа нутриционистите препорачуваат комбинирање на белиот леб со протеини, здрави масти и растителни влакна. На пример, сендвич со мисирка, сирење и зеленчук или тост со јајца и авокадо ќе биде многу позаситувачки од парче леб со џем.
Долгорочни ефекти
Проблемот се јавува кога белиот леб станува главен столб на исхраната, додека недостасуваат зеленчук, мешунки, овошје и интегрални житарици.
„Ако јадете многу рафинирани јаглехидрати со години и премалку растителни влакна, го зголемувате ризикот од зголемување на телесната тежина, дијабетес тип 2 и други метаболички проблеми“, вели Мајкл Микелис.
Тој додава дека најголемиот проблем не е самиот бел леб, туку она што му недостасува во вашата исхрана поради него.
„Ако белиот леб го заменува зеленчукот, овесната каша, мешунките или интегралните житарици, тогаш со текот на времето станува проблем. Но, ако го јадете како дел од разновидна и балансирана исхрана, нема причина за паника.“
Постојат ситуации во кои белиот леб може да биде подобар избор од интегралниот леб.
Луѓето со синдром на иритабилни црева, Кронова болест, улцерозен колитис или чувствителен дигестивен систем честопати сметаат дека белиот леб е полесен за јадење бидејќи содржи помалку влакна и е полесен за варење.
Може да биде корисен и за луѓе кои се опоравуваат од проблеми со желудникот, дијареја или вирус, кога лекарите често препорачуваат полесна исхрана.
Експертите нагласуваат дека не е потребно целосно да се елиминира белиот леб, туку мудро да се комбинира. На пример, добро е да се јадат јајца, сирење, туна, пилешко, хумус, авокадо или многу зеленчук со бел леб. Ова ќе го забави варењето, ќе остане сит подолго и ќе ги намали ненадејните скокови на шеќерот во крвта.
Важно е да се погледне целата исхрана, а не само една храна.
„Најголемата грешка е да се мисли дека една состојка е виновна за сè“, вели Микелис. „Проблемот не е во едно парче леб, туку во целокупните навики“.
