Милиони луѓе го започнуваат денот со кафе, чај или друг кофеински пијалок, убедени дека им дава клучна предност, без разлика дали за физички напор или за концентрирање на канцелариската работа. Но, една нова научна студија сугерира дека влијанието на кофеинот врз когнитивните способности е посложено отколку што се мислеше претходно и можеби не е толку корисно како што се веруваше претходно.
Иако постои согласност дека кофеинот може да ги зајакне основните функции како што е брзината на реакција, неговиот ефект врз посложените процеси на размислување останува нејасен, пишува Prevention.
Студија објавена во списанието Nutrients го испитуваше влијанието на кофеинот врз когнитивните функции од повисок ред. Резултатите покажаа дека доза од 300 мг кофеин, внесена наутро еден час пред тестирањето, не ги подобри когнитивните способности на учесниците или нивната реактивна агилност.
„Кофеинот, исто така, немаше значаен ефект врз расположението, заморот, будноста, симптомите на апстиненција или температурата на телото или температурата на кожата“, вели Жуау Агулари, коавтор на студијата и истражувач на Универзитетот Џон Мурс во Ливерпул.
Во студијата учествувале 51 рекреативно активни мажи на возраст од 18 до 30 години, од кои сите консумирале просечно помалку од 150 мг кофеин дневно. Ова е важно бидејќи некои од ефектите на кофеинот може да се припишат на намалувањето на симптомите на апстиненција.
Учесниците, исто така, имале конзистентни модели на спиење, што им овозможило на истражувачите да го исклучат влијанието на индивидуалните циркадијални ритми врз резултатите.
„Претходните студии значително варирале во контролата на спиењето, времето од денот, вообичаеното внесување кофеин и ефектот на плацебо. Сакавме да го тестираме кофеинот под строго стандардизирани услови рано наутро“, објасни Агулхари.
Учесниците биле поделени во три групи: едната добила 300 мг кофеин, другата плацебо, а третата ништо. Тестовите биле дизајнирани да ја проценат учењето, меморијата, брзината на обработка на информации, визуелно-моторните и вештините за донесување одлуки и реактивната агилност. Анализата не покажала значајни разлики помеѓу групите.
„Важно е да се напомене дека ова не значи дека кофеинот никогаш не може да влијае на когницијата или агилноста“, вели Агулхари.
„Тоа значи дека кај млади мажи лишени од сон, рекреативно активни кои нормално консумираат малку кофеин, оваа доза не обезбедила мерлива корист за време на нашиот стандардизиран протокол за рано наутро.“
Авторите на студијата сугерираат дека контролата на хронобиологијата и внесот на кофеин може да објасни зошто нивната студија не пронашла ефект, за разлика од некои постари студии.
„Во одредени околности, кофеинот може првенствено да го компензира лишувањето од сон или да ги ублажи симптомите на апстиненција, наместо да ги подобри перформансите над нивото на добро одморена личност“, додава Агулхари.
Дополнително, оваа студија проценила сложени когнитивни задачи, за разлика од поедноставните, кои почесто се засегнати од кофеинот.
Покрај влијанието врз ендокриниот, дигестивниот и срцевиот систем, „хронобиологијата и нашите циркадијални ритми играат клучна улога во когницијата и извршната функција“, вели д-р Кенет Ли, медицински директор на Центарот за нарушувања на спиењето во UChicago Medicine.
Со избирање на учесници со просечни циркадијални ритми - оние кои не се ниту екстремно ранобудници ниту ноќни птици - истражувачите елиминираа променлива што можеше да влијае на резултатите.
„Оние на двата краја од тој спектар можеби имаа зголемена варијабилност во нивниот одговор на кофеинот“, додава д-р Ли.
Причината лежи во начинот на кој делува кофеинот. Тој ги блокира рецепторите за аденозин, хемикалија што се акумулира во мозокот за време на будност и се разградува за време на спиењето. Д-р Ли објаснува дека екстремните хронотипови можат да имаат различни нивоа на аденозин во исто време од денот, што го менува начинот на кој реагираме на кофеинот.
Овие резултати не значат дека треба да се откажете од вашето утринско кафе. Агулхари истакнува дека оваа студија е само една од четирите студии што ги спроведе неговиот тим, од кои едната покажа подобрена сила кај луѓето кои земаа кофеин.
„Важно е да се разгледа целата серија студии бидејќи ефектите на кофеинот се чини дека се специфични за видот на активност што се мери. Само затоа што не пронајдовме корист за когницијата или реактивната агилност, не значи дека кофеинот не може да има корист за други аспекти на физичките перформанси“, вели тој.
Исто така, вреди да се напомене дека учесниците биле од многу специфична група и биле тестирани под строго контролирани услови.
„Одговорите може да бидат различни кај жените, елитни спортисти, луѓе кои нормално пијат многу кафе, различни хронотипови или луѓе кои биле тестирани по појадокот“, заклучува Агулхари.
