Иако стареењето е природен процес за телото, тоа не е целосно надвор од наша контрола. Експертите истакнуваат дека начинот на живот силно го обликува темпото на когнитивното стареење, а една навика е особено загрижувачка: продолженото седење.
Може да забележите повеќе брчки, помалку релаксација или дека ви треба подолго време да запомните нешто - сите овие се знаци на стареење. И тоа е неизбежно, дури и за вашиот мозок. Сепак, колку брзо се случува тоа не е целосно надвор од ваша контрола.
„Генетиката, кардиоваскуларното здравје, физичката активност, исхраната, спиењето, социјалната активност, пушењето и консумирањето алкохол, сите придонесуваат за траекторијата на здравјето на вашиот мозок и брзината со која старее“, вели невропсихологот Меган Глен за Eating Well.
Иако многу навики влијаат на здравјето на мозокот, експертите предупредуваат дека една од нив може да го старее вашиот мозок побрзо отколку што мислите: седентарен начин на живот.
Дали некогаш сте се нашле во ситуација да седите повеќе отколку што се движите секој ден? Повеќето од нас се виновни за тоа, но експертите предупредуваат дека тоа може да доведе до когнитивен пад и невродегенеративни промени.
„Неодамнешна студија покажа дека зголеменото седечко однесување, времето поминато во лежење или седење, е поврзано со намалена когнитивна функција и намалување на мозокот дури и кај постари возрасни лица кои вежбаат“, објаснува невропсихологот Патриша Бојл.
Таа истакнува дека ова покажува дека иако е важно да се вежба неколку пати неделно, подеднакво е важно да се стане и малку да се движи за да се прекинат долгите периоди на седење и одмор.
Неврологот Шајан Хазаи ја дели истата загриженост, забележувајќи дека недостатокот на активност може да доведе до побрзо влошување на здравјето на мозокот.
„Недостатокот на вежбање во комбинација со седентарен начин на живот, исто така, покажа дека потенцијално ги прави поединците поподложни на развој на Алцхајмерова болест“, вели тој.
Објаснува дека вежбањето и здравата исхрана го штитат мозокот, а протокот на крв од вежбањето може да го исчисти мозокот од штетни хемикалии.
Добри вести? Не е предоцна да се започне. Една студија покажа дека постарите возрасни лица во нивните 60-ти и 70-ти години кои започнале режим на вежбање и го следеле две години го намалиле когнитивниот пад поврзан со возраста, па дури и ги подобриле своите ментални способности.
Вашиот мозок сочинува само 2% од вашата телесна тежина, но му се потребни 20% од кислородот и хранливите материи што ги внесува вашето тело, што го прави еден од метаболички најактивните органи во телото, вели Глен. Седењето поголемиот дел од денот може да го наруши тој внес.
„Кога сте неактивни подолг временски период, протокот на крв може да се намали, што може да доведе до хронична церебрална хипоперфузија - постојано намален проток на крв во мозокот. Ова намалување ги лишува мозочните клетки од оптималните нивоа на кислород и хранливи материи што им се потребни за да функционираат и да се одржуваат, состојба што е поврзана со развојот на благи когнитивни нарушувања и деменција“, објаснува тој.
Срцето и мозокот се поповрзани отколку што луѓето сфаќаат, а седечкиот начин на живот може да им наштети и на двата.
„Седечкиот начин на живот може да доведе до згрутчување на крвта во длабоките вени, што може да доведе до мозочен удар и да го забрза опаѓањето на мозокот“, предупредува Хазаи.
Вежбањето делува како моќен третман. Редовното движење ја подобрува кардиоваскуларната издржливост, ги разградува и спречува формирање на згрутчувања, а истовремено го штити мозокот од влошување.
Дополнително, студиите го поврзаа прекумерното седечко однесување со истенчување на мозокот во регионите на мозокот кои се клучни за меморијата, како што се медијалниот темпорален лобус и хипокампусот.
Експертите препорачуваат активности во кои навистина уживате и правете ги со ваше темпо за да можете да останете доследни. Останувањето активен - како и да изгледа тоа за вас - е еден од најефикасните начини за поддршка на здравјето на мозокот и забавување на когнитивното стареење.
