Анемијата предизвикана од недостаток на железо е најчестиот тип на анемија кај луѓето, и според податоците на Светската здравствена организација, повеќе од две милијарди луѓе во светот се соочуваат со некој степен на дефицит на железо.
Лекарите објаснуваат дека црвените крвни зрнца играат клучна улога во процесот на пренесување кислород од белите дробови до сите делови на телото, истовремено ослободувајќи се од јаглеродниот диоксид што се издишува. Железото е неопходен минерал во создавањето на хемоглобин — протеин што ја овозможува оваа витална функција. Кога телото не добива доволно железо, производството на хемоглобин се намалува и телото почнува да покажува јасни знаци на недостаток.
Според податоци од Mayo Clinic, National Institutes of Health (NIH) и Cleveland Clinic, анемијата со дефицит на железо најчесто се јавува кај жени во репродуктивна возраст, деца во раст, лица со хронични заболувања и вегетаријанци кои не внесуваат доволно железо преку исхраната. Освен генетските и физиолошките причини, честопати причина може да биде долготрајно губење на крв (на пример поради обилни менструации или стомачни чиреви), или слаба апсорпција на железо во дигестивниот систем.
Најчестите симптоми кои укажуваат на анемија со дефицит на железо се:
- умор и губење на енергија
- забрзано чукање на срцето
- отежнато дишење
- бледа кожа
- болка во градите
- главоболка и вртоглавица
- ладни раце и нозе
- болки или воспаление на јазикот
- кршливи нокти
- губење на апетит
Според истражувања објавени во The Lancet Haematology, анемијата со недостаток на железо може да влијае и на когнитивните функции, предизвикувајќи потешкотии во концентрација и расположение. Долготрајниот недостаток на железо го зголемува ризикот од имунолошка слабост и намалена толеранција на физички напор.
Зголемувањето на внесот на железо најчесто започнува со прилагодување на исхраната. Постојат два типа на железо: хем железо (присутно во животинските производи, како месо и риба) и нехем железо (во растителни намирници). Хем железото полесно се апсорбира од организмот, но со правилни комбинации може да се зголеми и апсорпцијата на нехем железото.
Совети за подобрување на крвната слика преку исхрана:
- Вклучете повеќе храна богата со железо како телешко месо, црн дроб, школки, леќа, грав, спанаќ и брокула.
- Комбинирајте растителни извори на железо со храна богата со витамин C (портокали, лимони, пиперки, киви), бидејќи овој витамин ја подобрува апсорпцијата на нехем железото.
- Избегнувајте консумација на кафе и чај веднаш по оброците, бидејќи танините од овие пијалаци го намалуваат внесот на железо.
- Храната богата со цинк и бакар, како јаткасти плодови и цели житарки, исто така помага во подобро искористување на железото.
- Во некои случаи, лекарите препорачуваат и додатоци со железо, но тие секогаш треба да се земаат под медицински надзор.
Медицинските центри како Harvard Health Publishing потенцираат дека урамнотежената исхрана со доволно протеини, витамини од групата B и елементи во трагови е клучна не само за спречување на анемија, туку и за долгорочно јакнење на имунитетот и општата виталност на организмот.
