Алкохолот е длабоко вкоренет во секојдневниот живот и културата, но неговото влијание врз здравјето на срцето е тема што предизвикува сè поголемо внимание во научните кругови.
Додека некои истражувања укажуваат дека умереното консумирање на одредени пијалаци, како црвеното вино, може да има заштитен ефект, други истакнуваат дека прекумерното пиење, без разлика на видот на пијалакот, носи сериозни ризици за кардиоваскуларното здравје.
Алкохолот влијае на срцето преку неколку механизми: директна токсичност на срцевиот мускул, зголемување на крвниот притисок, нарушување на срцевиот ритам и поттикнување на воспалителни процеси.
Прекумерното консумирање, без разлика дали станува збор за пиво, вино или жестоки пијалаци, е поврзано со зголемен ризик од срцева слабост, хипертензија, аритмии и мозочен удар. Особено опасна е состојбата наречена алкохолна кардиомиопатија – оштетување и проширување на срцевиот мускул, што може да доведе до срцева слабост и смрт.
Најновите истражувања покажуваат дека количината на внесен алкохол е поважна од типот на пијалакот, но одредени пијалаци носат дополнителни ризици поради други состојки.
Жестоките пијалаци (виски, вотка, ракија, рум и слично) содржат повисока концентрација на алкохол, што значи дека полесно се внесува поголема доза, а со тоа и ризикот од токсични ефекти е поголем.
Истражувањата покажуваат дека редовното консумирање повеќе од 80 грама алкохол дневно (околу 5-6 чаши жесток пијалак) во период од пет години е доволно за да се развие алкохолна кардиомиопатија.
Повеќе студии потврдуваат дека жестоките пијалаци се најштетни за срцето, особено кога се консумираат во големи количини или како дел од „бинџ“ пиење (повеќе од 5 пијалаци за кратко време). Овие пијалаци директно го оштетуваат срцевиот мускул преку оксидативен стрес и нарушување на клеточните функции.
Дополнително, нивното комбинирање со засладени газирани сокови (како рум и „кока-кола“) уште повеќе го зголемува ризикот поради високата содржина на шеќер, што дополнително придонесува за воспаление, дебелина и метаболни нарушувања.
Црвеното вино често се споменува како „пријател на срцето“ поради присуството на антиоксиданси како ресвератрол. Некои истражувања навистина покажуваат дека умерената консумација (до една чаша дневно) може да го намали ризикот од кардиоваскуларни болести, особено кај лица што следат медитеранска исхрана. Сепак, оваа заштита исчезнува при зголемена консумација, а ризиците стануваат доминантни.
Пивото, исто така, во умерени количини не покажува значајна штетност, но прекумерното пиење води до истите проблеми како и кај другите пијалаци.
Коктелите што содржат големи количини шеќер, газирани пијалаци или сирупи (маргарити, десертни коктели, рум и „кока-кола“) се особено штетни за срцето.
Овие пијалаци не само што го носат ризикот од самиот алкохол, туку и од додадените шеќери, кои се поврзани со зголемен ризик од дијабетес, дебелина и срцеви заболувања.
Истражувањата покажуваат дека ваквите комбинации значително го зголемуваат крвниот притисок и го забрзуваат развојот на атеросклероза.
Новите податоци покажуваат дека жените се поосетливи на штетните ефекти од алкохолот врз срцето. Дури и при помали количини, ризикот од коронарна срцева болест и аритмии е повисок кај жените отколку кај мажите, особено при „бинџ“ пиење или хронична прекумерна консумација. Ова се објаснува со разликите во метаболизмот на алкохолот и хормоналните фактори.
Иако секој алкохолен пијалак може да биде штетен при прекумерна консумација, жестоките пијалаци и коктелите со додаден шеќер се најштетни за срцето. Овие пијалаци најбрзо доведуваат до токсични концентрации, го зголемуваат ризикот од алкохолна кардиомиопатија, аритмии и хипертензија.
Умерената консумација на вино или пиво, особено во рамки на здрави животни навики, не покажува значајна штетност, а во одредени случаи може да има и заштитен ефект. Но, секое зголемување на дозата го поништува овој потенцијален бенефит.
