Светската здравствена организација предупредува дека падот на цените на алкохолот во ЕУ поттикнува поголема потрошувачка, зголемување на бројот на засегнати лица и дополнителен товар врз здравствените системи.
Европа, најголемиот потрошувач на алкохол во светот, ги доведува во опасност животите на луѓето, предупреди Светската здравствена организација (СЗО). Наместо да го поскапат алкохолот и да го отежнат пристапот до него, многу влади дозволуваат неговите цени да паднат.
Според извештајот на СЗО, пивото од 2022 година станало подостапно во 11 земји од Европската Унија, додека станало поскапо во 6. Уште поизразен тренд е забележан кај жестоките пијалаци, кои станале поевтини во дури 17 земји-членки на ЕУ, додека станале поскапи само во 2. Кога станува збор за виното, дури 14 земји од ЕУ воопшто не го оданочуваат, вклучувајќи ги и големите производители како што се Италија и Шпанија.
Европската Унија вклучува седум од десетте земји со најголема потрошувачка на алкохол по глава на жител во светот, а Романија, Латвија и Чешка се меѓу најголемите потрошувачи. Алкохолот е еден од клучните фактори на ризик за развој на рак, а ризикот се зголемува со количината на консумирање.
Покрај тоа, алкохолот е поврзан со низа болести, вклучувајќи кардиоваскуларни заболувања и депресија, што дополнително ги оптоварува веќе преоптоварените здравствени системи.
Иако не се спомнува во извештајот, во СЗО веројатно се задоволни од цената на алкохолот во Македонија. Кај нас цените на пивото и алкохолните пијалаци константно драстично се зголемуваат, иако податоците велат дека консумацијата не опаѓа.
СЗО вели дека владите треба активно да влијаат врз намалувањето на потрошувачката на алкохол за да ги заштитат граѓаните од неговите штетни ефекти. Зголемувањето на цената на алкохолните пијалаци преку даноци е меѓу најефикасните мерки, вели организацијата. Сепак, некои земји од ЕУ имаат минимални или никакви даноци за одредени видови алкохол.
Фактот што повеќе од половина од земјите-членки на ЕУ воопшто не го оданочуваат виното е „невообичаен“ на меѓународно ниво, изјави економистката на СЗО, Ан-Мари Перучиќ, истакнувајќи дека колку е алкохолот подостапен, толку повеќе се консумира.
„Исклучувањето на еден производ не е вообичаена практика. Тоа речиси секогаш се прави од политички или социоекономски причини, како што е заштитата на домашната индустрија. Од здравствена перспектива, тоа нема смисла“, изјави Перучиќ за Politico.
Овие 14 земји се наоѓаат низ Северна и Централна Европа, вклучувајќи ги Германија и Австрија, но и Бугарија од Југоисточна Европа.
„Поевтиниот алкохол поттикнува насилство, повреди и болести. Додека индустријата остварува профит, граѓаните ги сносат здравствените последици, а општеството ја плаќа економската цена“, предупреди Етјен Круг, директор на одделот на СЗО за здравствени детерминанти, промоција на здравјето и превенција.
Во исто време, ЕУ ги исцртува плановите за заштита на винската индустрија од закани како што се падот на потрошувачката и климатските промени. Во декември, европските институции се согласија за пакет мерки за поддршка на секторот.
Во меѓувреме, Европската комисија го отфрли својот предлог за воведување данок на ниво на ЕУ на т.н. алкопопс напитоци, слатки, однапред подготвени алкохолни пијалаци кои личат на газирани пијалаци, како дел од планот „Безбедни срца“.
Во посебен извештај, СЗО, исто така, наведува дека од 2022 година шеќерните пијалаци станале подостапни во 13 земји од ЕУ. Исхраната богата со шеќер е поврзана со дебелина, дијабетес тип 2, срцеви заболувања, замастен црн дроб и одредени видови рак.
