Министрите за финансии на групата Г7 денес на итен состанок ќе ја разгледаат можноста за заедничко ослободување на нафта од стратешките резерви, во координација со Меѓународната агенција за енергија (ИЕА). Целта е да се запре наглиот пораст на цените на нафтата поттикнат од конфликтот во Заливот.
Телефонскиот состанок на министрите со Фатих Бирол, извршен директор на ИЕА, е закажан за 8:30 часот наутро по њујоршко време, а темата ќе биде влијанието на војната во Иран, потврдија извори запознаени со ситуацијата, вклучувајќи и висок функционер на Г7. Според истите извори, три членки на Г7, вклучувајќи ги и САД, веќе ја поддржале идејата, пишува Financial Times.
Стратешките резерви на нафта, кои ги чуваат 32 членки на ИЕА, се дел од колективен систем за вонредни состојби дизајниран токму за вакви кризи. Еден од изворите наведува дека некои американски претставници сметаат дека е соодветно да се ослободат помеѓу 300 и 400 милиони барели, што претставува 25 до 30 проценти од вкупно 1,2 милијарди барели резерви.
Средбата доаѓа во време кога се зголемува притисокот врз американскиот претседател Доналд Трамп да го запре растот на цените на суровата нафта од почетокот на војната. Просечната цена на бензинот во САД се искачи на 3,45 долари за галон до недела, во споредба со 2,98 долари една недела претходно, и се очекува да порасне дополнително ако Трамп не успее да го промени трендот.
Зголемувањето на цените на нафтата се заканува да го поткопа ветувањето на Трамп за намалување на инфлацијата и намалување на трошоците за енергија. Тој веќе се соочува со критики од некои републиканци кои се жалат дека посветува премногу време на надворешната политика, наместо да го решава проблемот со трошоците за живот во земјата.
Одлуката да се разгледа користењето на стратешките резерви е пресврт за администрацијата на Трамп, која минатата недела тврдеше дека ослободувањето на залихите нема да биде потребно за стабилизирање на пазарот. Но, енергетските аналитичари велат дека рекордниот пораст на цените на нафтата минатата недела им остави на креаторите на политики малку избор освен да ги искористат стратешките резерви во обид да го смират пазарот.
Зголемувањето на цените на нафтата минатата недела веќе има глобални последици, заканувајќи се со инфлаторен бран што би можел трајно да го оштети економскиот раст низ целиот свет. Најголемите увозници на сурова нафта се Кина, Индија, Јужна Кореја, Јапонија, Германија, Италија и Шпанија, што ги прави високо изложени на ценовни шокови.
Системот за итни резерви беше воспоставен кога беше основана ИЕА во 1974 година, откако арапското ембарго на нафта доведе до нагло зголемување на цените на суровата нафта и сериозен недостиг на гориво во западниот свет. Резервите беа дизајнирани да им овозможат на главните земји потрошувачи да одговорат на значителни енергетски шокови.
Од основањето на организацијата, земјите-членки на ИЕА ги искористија своите колективни резерви пет пати. Последните два пати беа во 2022 година, како одговор на порастот на цените на нафтата по руската инвазија на Украина.
