Вечерта на 9 мај во Base24, додека неонските отсјаи и дигиталните гличеви се прелеваа низ просторот, имав чувство дека сум дел од некое алтернативно Токио, каде што поезијата, технологијата и уметноста се преплетуваат во едно живо, мултијазично и мултимедијално доживување.
Но овојпат, не бев таму само како новинарка од културната рубрика – бев и една од поетесите кои имаа чест да читаат на промоцијата на книгата „DYSTOKYO“ објавена во Токио во декември 2024 година, оригинално напишана на англиски јазик, а ги содржи делата на македонските автори Симон Калајџиев и Зориа Петкоска Калајџиева, кои веќе десет години живеат и творат во јапонската метропола. Скопската промоција во креативниот простор Base24 во организација на здружението ПАГОДА беше нивниот начин да го пренесат тој космополитски дух и кај нас.
Сѐ уште ја носам во себе енергијата од таа вечер – просторот беше исполнет со љубопитност, радост и некоја чудна, но топла блискост меѓу сите присутни. Се чувствуваше дека се случува нешто посебно, нешто што ги надминува границите на обичната промоција на книга.
Изложбата беше вистински визуелен спектакл: glitch art делата на Калајџиев и визуелната поезија на Зориа, создадени со интервенции на стари CD-а и флопи дискови, беа претставени во три различни форми – како физички печатени изданија, како анимирани проекции, и на екрани од стари компјутери, љубезно позајмени преку иницијативата „Донирај Компјутер“. Тие стари машини, со својата технолошка патина, беа совршен симбол за дигиталната дистопија што ја истражува книгата, но и за носталгијата по минатото, која се провлекуваше низ целиот настан.
Еден од најнеочекуваните моменти беше поетската програма во џакузито на Base24. Под магливи glitch проекции, се одржа панел-дискусијата „CHATROOM“, со проф. д-р Владимир Мартиновски, а во која учествуваа самите автори. Разговорот се прелеа во поетското читање „WORDBATH“, каде поезијата од книгата оживеа на пет јазици – јапонски, корејски, кинески, англиски и македонски. Преводите беа подготвени од еминентни професори и преведувачи: Џордан А. Ј. Смит, Спас Рангелов, Софија Јуан Ма и самата Зориа Петкоска К. Поезија заедно со мене читаа Чие Нагашима, Стефанија Зафировска, Сузана Недевска, Џулија Масети, Ана Голешка, Зориа Петкоска К. Секоја на својот јазик, секоја со својот глас, а јазичната разноликост само ја засили универзалноста на темите што ги допира „DYSTOKYO“.
Музиката, внимателно селектирана од Марко Николов, член на ПАГОДА, ја држеше атмосферата жива и динамична, додека специјалните коктели инспирирани од cyberpunk културата, подготвени од тимот на Zion Coffee & Bar, беа вистинско освежување за сите сетила. Но, вистинскиот момент на изненадување беше настапот на „Cyber Гатачот“ со Љупчо Нечовски, кој со својата интерактивна комуникација со публиката внесе доза мистерија, хумор и поп-културна магија, како да сме протагонисти во некоја сцена од омилените sci-fi филмови и видеоигри.
Се зборуваше дека ова е настан каков што ретко се случува во Скопје – многумина го споредуваа со светски културни случувања, а позитивните коментари не престануваа ни по завршувањето. „DYSTOKYO“ не беше само промоција на книга, туку вистински културен експеримент, што постави нови стандарди за тоа како современата уметност и поезија можат да се претстават тука, кај нас: инклузивно, технолошки, поетски, креативно и, пред сѐ, живо.
Книгата наскоро ќе биде достапна во кафе-книжарниците „Буква“ и „Шума“, како и преку организацијата ПАГОДА – за сите што сакаат да го продолжат ова дигитално-поетско патување.
