Победата на Синиша Каран на предвремените избори за претседател на Република Српска покажа дека Милорад Додик сè уште има силно политичко влијание откако беше отстранет од таа позиција, а опозицијата не е во можност да понуди алтернатива на неговата влада што би ја имала поддршката од мнозинството гласачи, ова е оценката што ја споделија медиумите и аналитичарите во Босна и Херцеговина денеска.
По вчерашното повторување на гласањето на 136 избирачки места каде што беа поништени резултатите од првиот изборен круг од 23 ноември, Каран, кој е избор на Додик за нов претседател на РС, доби околу 2,5 проценти повеќе гласови од кандидатот на здружената опозиција, Бранко Блануша.
Според податоците објавени од Централната изборна комисија (ЦИК) на БиХ, на крајот, околу 224.000 гласачи гласаа за Каран, додека околу 213.000 гласаа за неговиот противник, Бранко Блануша.
Иако разликата во бројот на гласови е релативно мала, првичните анализи покажуваат дека Каран сепак доби повеќе гласови вчера отколку на гласањето на 23 ноември. Опозицијата, имено Блануша, беше поразена на гласачките места во 16 од 17 градови и општини каде што се одржа прегласување, пропуштајќи ја можноста да го искористи значителниот пад на поддршката на гласачите за Сојузот на независни социјалдемократи (СНСД) на Додик во споредба со изборите одржани во 2022 година.
Во тоа време, Додик, кандидиран за претседател на РС, доби повеќе од 300 илјади гласови и ја победи кандидатката на опозицијата Јелена Тривиќ со разлика од повеќе од 25 илјади гласови. Тогаш, како и сега, опозицијата тврдеше дека биле ограбени за време на гласањето.
Потпретседателот на опозициската Српска демократска партија (СДС), Желимир Нешковиќ, тврдеше дека СНСД масовно поткупувала гласачи, поради што нивниот кандидат победил. „Сè што СНСД направи со кражба на 23 ноември минатата година на претседателските избори, овој пат беше компензирано со купување гласови, и тоа брутално купување гласови“, рече Нешковиќ.
Блануша, кој е и претседател на СДС, рече дека и покрај поразот, не се откажува од понатамошната политичка борба, потсетувајќи дека претседателот на РС ќе биде реизбран во октомври како дел од општите избори.
„Следниот натпревар е во октомври и од нас зависи да извлечеме поука од ова и да се подготвиме што е можно подобро“, рече Блануша, предупредувајќи дека фактот што опозициските партии не беа доволно обединети и дека вистинската поддршка од некои од нив недостасуваше, придонел за поразот.
Додик, од друга страна, е убеден дека со обезбедувањето на победата на Каран, тој ја зајакнал и својата моќ, која беше потресена откако Судот на Босна и Херцеговина го осуди на една година затвор минатата година и шестгодишна забрана за вршење функции во владини тела поради неспроведување на одлуките на високиот претставник. Оттогаш, тој е само претседател на СНСД, но од таа позиција ефикасно ги контролира сите важни лостови во владините тела во кои претходно инсталираше персонал лојален на него.
„Во октомври имаме намера повторно да ја надвладееме опозицијата“, рече Додик, прогласувајќи ја победата на Каран, најавувајќи дека сега ќе влезе во сите политички битки со „нова енергија“.
Тој го темели својот оптимизам на впечатоците што ги стекна за време на неговата посета на САД минатата недела. Во Вашингтон, заедно со членката на Претседателството на БиХ, Жељка Цвијановиќ, се сретна со некои конгресмени и сенатори, како и со претставници на администрацијата на Доналд Трамп, која ги укина своите долгогодишни санкции во октомври минатата година.
По враќањето од Вашингтон, тој рече дека е убеден дека нема да има повеќе притисок врз РС, или поточно врз сегашната влада во тој ентитет, а исто така најави дека ќе продолжи да се залага за нејзина независност, односно отцепување од БиХ.
Тој исто така рече дека не се откажува од стратешкото партнерство со Русија и дека се потпира и на поддршката од Израел и Унгарија, со чиј премиер Виктор Орбан гради сојуз со години, но дека неговата поддршка во Будимпешта би можела да исчезне ако опозициската партија Тиса победи на парламентарните избори во таа земја во април, како што покажуваат анкетите во моментов.
