Државата Србија мора да им исплати 1.240.000 динари (приближно 10.540 евра) отштета на Светлана и Бранимир Смиљковиќ од Дољевац, родители на машко бебе родено во 1983 година за кое им било кажано дека починало во породилиштето во Ниш.
Пресудата ја донесе Врховниот суд на Србија, утврдувајќи дека правото на двојката на почитување на семејниот живот, загарантирано со Европската конвенција за човекови права, е прекршено. Нивната правна битка траела 11 години, а тие поднеле тужба дури во 2013 година, откако тврделе дека дознале дека нивниот син можеби е жив, објавува Nova.rs.
„Таа година, во нашата куќа дојде еден човек кој се претстави како поранешен вработен во породилиштето во Ниш. Побара чаша вода и молеше за прошка затоа што е тешко болен. Рече дека дошол да признае дека нашиот син не починал, дека живее во населбата Ледена Стјена и дека се вика Дејан, но дека не може да открие други детали за неговата судбина“, рече Светлана. Таа вели дека ова само ги потврдило нејзините сомневања дека детето не починало во болница.
„Го родив синот во 1983 година и го доев два дена. Третиот ден, еден службеник ми рече дека сум млада, дека ќе имам уште деца и да ја потпишам посмртницата. Ми дадоа седатив и ме пуштија. На мојот сопруг му беше кажано да дојде да ги земе резултатите од обдукцијата, но една година не добивме никаква документација и никогаш не го видовме телото на детето. Рекоа дека нашето бебе наводно е во Белград, што ни се чинеше сомнително, но немавме доказ дека не ја кажуваат вистината“, се сеќава Светлана.
Коментирајќи ја отштета што ја добиле од државата, Светлана вели дека парите не донеле мир ниту неа ниту на нејзиниот сопруг. Таа нагласува дека нејзините две ќерки и синот ѝ даваат утеха, но дека не може да го прежали детето за чија судбина не знае ништо.
„Празнината во мојата душа е сè уште таму. Не губам надеж дека ќе го најдам моето дете, само тоа би ми донело среќа. Парите не можат да го променат тоа“, заклучи таа.
Долготрајната правна битка на Смиљковиќ вклучуваше три поништувања на Општинскиот и Апелациониот суд во Ниш, а Врховниот суд ја донесе својата конечна одлука врз основа на третото разгледување од страна на нивниот адвокат Ѓуро Благојевиќ.
Врховниот суд им досуди отштета бидејќи, како што е наведено во пресудата, „мајката била отпуштена од болница без документација за причината за смртта, не го видела телото и сè додека не била поднесена тужбата, родителите не ги добиле резултатите од обдукцијата ниту телото на детето за погреб“.
Судот понатаму изјави дека „нема сигурност дека детето на кое е извршена обдукција, а кое е идентификувано врз основа на нараквицата со името на мајката, и детето родено од Светлана се исто, бидејќи парафинскиот калап бил уништен и нема примерок од ДНК за утврдување на мајчинството“.
Објаснувајќи го прифаќањето на тужбата, Судот изјави дека се утврдени пропусти за кои е одговорна државата.
„Тужената Република Србија, преку своето неефикасно однесување од 2013 година, кога ја поднесе тужбата, го прекрши правото на тужителите на почитување на семејниот живот според член 8 од Конвенцијата за заштита на човековите права и основните слободи, бидејќи не презеде соодветни мерки што би довеле до разјаснување на спорните околности во врска со судбината на детето, а затоа родителите имаат право на финансиска отштета“, се наведува во пресудата.
Правниот застапник на Смиљковиќ, адвокатот Ѓура Благојевиќ, ја поздрави одлуката на Врховниот суд, особено затоа што истата судска институција отфрли тужби во други слични случаи.
„Морам да ја пофалам судијката на Општинскиот суд Снежана Савиќ, која прва ја прифати тужбата, без оглед на фактот дека нејзината пресуда беше поништена по жалба. Врховниот суд, врз основа на моите ревизии, го врати предметот во Ниш двапати, само за да одлучи директно и да ја прифати тужбата по трет пат“, објаснува Благојевиќ.
Тој истакнува дека 11 години е долго време и дека им недостасувал клучен сведок бидејќи човекот кој им кажал на парот Смиљковиќ дека нивното дете е живо, оттогаш починал.
„Оваа пресуда е доказ дека правдата е бавна, ама достижна. Сè ќе беше полесно ако тој вработен во родилиштето можеше да сведочи. Поради минувањето на времето и недостапноста на документацијата, тешко е да се докаже одговорноста за пропустите на родилиштето“, вели адвокатот. Тој додава дека правдата е само делумно задоволена бидејќи не се утврдени ниту сторителите ниту мотивите за овие настани.
„Имам повеќе вакви случаи, но разочарувачки е што во друга постапка, која беше идентична со ова семејство Смиљковиќ, добив негативна пресуда од Врховниот суд. Ова не треба да се случува, со оглед на тоа што станува збор за иста фактичка состојба, а истата судска институција донесува сосема поинаква пресуда. Поднесов уставна жалба против таа одлука, која беше одбиена, па се обратив до Европскиот суд за човекови права во Стразбур. Во ноември минатата година добив потврда од нив дека моето барање ќе биде разгледано. Се надевам на позитивен исход за да можам да ја продолжам борбата за правата на родителите кои сè уште се прашуваат што се случило со нивните деца“, заклучи адвокатот Благојевиќ.
