Србија им дозволила на шпионите на Путин да тестираат звучни топови на кучиња

Српски разузнавачи тестирале звучни топови на кучиња во соработка со руската Федерална служба за безбедност (ФСБ), според владините документи што ги видел Politico. Документите потврдуваат дека администрацијата на претседателот Александар Вучиќ спровела експерименти со моќни звучници, колоквијално познати како звучни топови, две недели откако антивладините протести во Белград беа прекинати со, како што демонстрантите го опишаа како разорен звучен удар, пишува Politico.

Заедничкото тестирање на звучно оружје врз животни ја нагласува длабочината на безбедносната соработка меѓу Русија и Србија, земја-кандидат за ЕУ, чиј пристапен процес е закочен. Во текот на изминатата година, Србија беше зафатена од најголемото протестно движење во последните децении, со десетици, а понекогаш и стотици илјади граѓани редовно да излегуваат на улиците низ земјата.

За време на еден од најголемите демонстрации, на 15 март 2025 година, ненадејна и заглушувачка бучава се прошири по главниот булевар во Белград, предизвикувајќи голем број луѓе да побараат засолниште. Видеата направени од повеќе агли покажуваат како метежот се шири низ густата толпа пред луѓето да бегаат во паника.

Демонстрантите кои побарале помош од белградската служба за итни случаи пријавиле гадење, повраќање, главоболки и вртоглавица, велејќи дека слушнале звук како „група мотоциклисти“ или „локомотива“ како се движи кон нив.

Акустичните уреди со долг дострел (LRAD) се продаваат за комуникација на далечина, но кога се користат на блиска далечина, тие можат да предизвикаат оштетување на слухот, главоболки, вртоглавица и гадење. Владата негираше дека користела звучни топови врз демонстрантите.

Откако првично ги отфрли овие тврдења, претседателот Вучиќ изјави дека „ќе биде спроведена целосна истрага во рок од 48 часа, а потоа сите одговорни за ваквите брутални измислици и лаги ќе одговараат пред властите“. Министерот за внатрешни работи Ивица Дачиќ, исто така, ги негираше неправилностите, инсистирајќи на тоа дека Србија „не употребила никакви нелегални средства, вклучително и таканаречениот звучен топ“.

Еден месец по протестите, српската разузнавачка агенција БИА објави извештај што го нарача од руската ФСБ, во кој се тврди дека гласните уреди „не биле користени за време на протестите“ и заклучува дека нема огромно „психолошко, морално и физичко влијание врз луѓето“. Министерството за внатрешни работи на Србија не одговори на барањето за коментар.

Според документите произведени од БИА и владино министерство, тестовите на животни биле извршени како дел од истрагата за протестите. Целта беше да се процени дали симптомите опишани од демонстрантите се во согласност со ефектите од звучните топови, кои српските власти претходно признаа дека полицијата ги поседува.

Околу две недели по протестот, српските и руските разузнавачки експерти собраа група кучиња на полигонот на БИА за да го проценат „ефектот на емитерот врз биолошките објекти“. Кучињата беа избрани за субјекти поради „нивната висока чувствителност на акустични ефекти“.

Според документите, животните биле изложени на два модели на LRAD - LRAD 100X MAG-HS и LRAD 450XL, произведени од американската компанија Genasys. Тестирањето беше спроведено на „растојанија од 200, 150, 100, 50 и 25 метри“. Техничките спецификации за моделите што се користат покажуваат дека тие можат да испуштат звук до 150 децибели, што е споредливо со бучавата на млазен мотор за време на полетување.

Документите, исто така, сугерираат дека тестовите можеби биле спроведени без потребните одобренија за експерименти со животни.

„Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство... нема информации дали се извршени тестови за ефектите на LRAD 100H и LRAD 450XL, како и други тестови за влијанието на другите уреди врз кучињата“, се наведува во документите.

„Ова Министерство никогаш не добило барање за овластување за спроведување на тестови на животни и затоа не е донесена одлука со која се одобрува предметниот тест, ниту други слични тестови“, се додава.

Српскиот адвокат за човекови права Данило Ќурчиќ изјави дека кучињата „биле подложени на експерименти или злоупотреба“, како што е дефинирано со Законот за благосостојба на животните на Србија.

Тој нагласи дека српскиот закон бара експериментите со животни да бидат однапред пријавени и одобрени од надлежните органи, вклучувајќи го и мислењето на етичкиот комитет, и експлицитно забранува тестирање на животни за „тестирање на оружје и воена опрема“.

Опозицискиот политичар Радомир Лазовиќ ги опиша тестовите како „дел од кампањата на Александар Вучиќ за прикривање на употребата на звучни топови против сопствениот народ на протестите во март“.

„Илјадници луѓе минатата година од прва рака ги почувствуваа огромните ефекти на овие звучни оружја“, рече тој.

Во својот извештај за експериментите со кучиња, ФСБ наведе: „За време на преносот на основните и тест сигналите, биолошките објекти (кучињата) не почувствувале непријатност (промени во однесувањето) на растојанието кое било предмет на истражување. Кучињата биле проверени 3 дена по тестовите и не покажале никакви промени во нивната состојба“.