Според анкетите, Алтернатива за Германија (AfD) би можела да освои апсолутно мнозинство на покраинските избори на 6 септември во Саксонија-Анхалт. Ова е и покрај фактот дека партијата официјално е класифицирана како докажана десничарска екстремистичка организација во таа покраина, како и во другите германски покраини.
Поради најавите на AfD за културната политика, музеите, театрите и другите културни институции во регионот стравуваат за иднината на уметничката слобода, пишува Deutsche Welle.
AfD, која не одговори на барањето на DW за коментар, во јуни предложи уметниците и институциите, доколку сакаат државно финансирање, да потпишат декларација со која се обврзуваат да не „ја омаловажуваат Германија и нејзината култура“. Многу од овие организации и поединци се финансиски зависни од јавната поддршка. Предлогот беше отфрлен од сите други парламентарни групи во покраинскиот парламент.
AfD разјасни што смета за непочитување на германската култура, дефинирајќи ја како „антигерманска уметност“.
„Во нашата програма наведовме дека повеќе не сакаме да трошиме јавни пари за промовирање на антигерманска уметност“, рече Ханс-Томас Тилшнајдер, портпарол на AfD за културна политика во парламентот на Саксонија-Анхалт, во говорот на крајот на јуни.
Кога другите претставници го прашаа што точно значи ова, Тилшнајдер одговори: „Антигерманската уметност е германска уметност која не сака да биде германска“. Тој ја наведе изведбата на Карл Марија фон Вебер на операта „Волшебниот стрелец“ како пример, тврдејќи дека делото на класичниот германски композитор е „феминистички деконструирано“.
„Тој отпор кон Германија, тој антигермански презир, сè уште е популарен во голем дел од театарската индустрија. Ние повеќе нема да охрабруваме таков став и ова го кажувам сосема јасно“, рече тој.
Легендарната германска школа за архитектура, уметност и дизајн, Баухаус, основана во 1919 година, беше затворена за време на националсоцијализмот, кој ги сметаше нејзините авангардни и отворени идеи за „негермански“. Сепак, Баухаус стана едно од најважните уметнички движења на 20 век, а неговото влијание сè уште се чувствува низ целиот свет. Денес, AfD го смета Баухаус за „девијантен модернизам“ и го смета за премногу глобалистички за „патриотската културна политика“ кон која се стреми.
Во својата платформа за Саксонија-Анхалт, AfD го нарекува Баухаус „контроверзно архитектонско училиште“ и ја критикува покраинската влада за пренагласување на Баухаус како регионална атракција во својата кампања „moderndenken“ („Размислувај модерно“). Партијата тврди дека Баухаус отсекогаш ги избегнувал националните корени. Наместо тоа, AfD сака да започне кампања „deutschdenken“ („Размислувај германски“), која би „истакнала дека Саксонија-Анхалт дала значаен придонес во развојот на германската нација. Од Хенрик I и Ото I, преку Лутер, до Бизмарк и Ниче“.
Иако AfD решително ги отфрла споредбите со Нацистичката партија и Адолф Хитлер, таа користи историски набиен јазик во својата културна програма. Барбара Штајнер, директорка на Фондацијата Баухаус Десау, гледа директни паралели.
„Тоа е терминологија што многу потсетува на минатото. И не мислам дека тоа е случајност“, објасни таа за DW. Предложениот слоган „deutschdenken“ е еден пример.
„'Размислувај германски' се однесува на 'говорот на Рајхенберг' што Адолф Хитлер го одржа во 1938 година“, вели Штајнер.
Баухаус не е единствената институција што е под закана.
„Како културни работници и уметници, можеме да кажеме дека сега навистина се плашиме, бидејќи тука се промовира идејата дека уметноста и културата мора да бидат 'германски', изјави за DW Анегрет Лаабс, директорка на Музејот на уметност во Магдебург.
Лаабс е и портпарол на иницијативата „Културата е разноликост и татковина“, која ги обединува бројни културни институции и уметници од регионот. Во заедничка изјава, тие предупредуваат дека плановите на AfD би можело да имаат далекусежни последици за уметничката слобода, културата на сеќавање и јавниот културен живот.
„Сите знаеме дека она што го правиме, од театри и музеи до библиотеки, се плаќа со пари на даночните обврзници. Многу е важно секој да го плати тоа со своите даноци, бидејќи во спротивно културата не би постоела“, вели Лаабс. Таа објаснува дека ограничувањето на поддршката врз основа на произволна дефиниција за „германска“ уметност би значело пропаст на културата.
„Ако ја погледнеме пошироката слика, ќе видиме дека културата и уметноста се слободни со векови и не познаваат граници, дури ни национални. Каде и да има национални граници, повеќе нема уметност и култура достојни за своето име“, додава таа.
Покрај заканите за намалување на финансирањето, AfD во својата програма ја нарекува постоечката култура на сеќавање на Холокаустот во Германија „овековечување на комплекс на вина“ што „ја попречила можноста за стабилно формирање на национален идентитет“. Тие го гледаат ова како „нарушување на идентитетот“ што треба да се „излечи“ со фокусирање на „добрите страни на германската историја“.
Сабине Шрам, директорка на Куклениот театар Магдебург, вели дека е „жално што како луѓе не сме подготвени да извлечеме лекции од сложената историја што е важна за нас како поединци и како општество“. Таа за DW изјави дека во текот на нејзината 30-годишна театарска кариера се занимавала со германската култура на сеќавања и се соочила со ужасите на националсоцијализмот на сцената.
„Секогаш ми било важно, особено во претстави за млади луѓе, да раскажувам приказни што се занимаваат со оваа тема: Националсоцијализмот, како се појавил и како се испреплетуваат различните елементи“, нагласува таа.
„Сè уште можам да се видам себеси како стојам на сцената и велам 'Спротивставете се на зачетоците'. Тој израз стана толку клише“, вели таа, осврнувајќи се на добро познатата германска идеја дека идните генерации мора да се соочат со заканите за демократијата пред да биде предоцна.
„Но, каде точно се овие почетоци? Дали е ова почетокот или сè уште сме пред почетокот? Дали сме во средината на сè? Што треба да направам за да им се спротивставам на зачетоците?“, прашува Шрам.
Како одговор, здружението на културни институции започна кампања за разноликост и социјална кохезија. Кампањата #stolzaufVielfalt („горди на разноликоста“) има за цел да стави до знаење „дека различните луѓе, искуства и перспективи во нашата земја не се спротивности, туку заедничка сила, нашата култура“, изјавија повеќе од десетина организации минатата недела во Десау.
Кампањата е поддржана од Фондацијата Баухаус Десау, Фондацијата на спомен-зоната Саксонија-Анхалт, Фондацијата на спомен-локациите Лутер и Здружението на фондацијата за култура и музеи на државата, меѓу другите.
„Кампањата претставува разноликост, демократска отвореност и социјална кохезија. Разновидноста на животните патишта, идеите, традициите и плановите за иднината ја збогатува Саксонија-Анхалт и дава причина да се биде горд на државата“, велат иницијаторите.
