Европски војници пристигнаа на Гренланд: Ова е порака до Трамп

Воен персонал од неколку европски земји пристигна на Гренланд за да учествува во заеднички вежби, додека американскиот претседател Доналд Трамп го повторува своето барање арктичкиот остров да биде ставен под контрола на САД.

Контингент од 15 француски војници се истовари во главниот град Нук, а им се придружуваат персонал од Германија, Шведска, Норвешка, Холандија и Обединетото Кралство како дел од извидувачка мисија, објавува BBC.

Распоредувањето на силите дојде откако министрите за надворешни работи на Данска и Гренланд вчера отпатуваа во Вашингтон на состанок со американскиот потпретседател Џ.Д. Венс. По состанокот, данскиот министер за надворешни работи Ларс Локе Расмусен рече дека разговорите биле конструктивни, но дека „фундаментални несогласувања“ остануваат меѓу двете страни.

Трамп, во меѓувреме, ја повтори својата намера да го стави Гренланд под контрола на САД, велејќи им на новинарите: „Ни треба Гренланд за национална безбедност“. Тој додаде дека верува оти може да се постигне договор со Данска, не исклучувајќи ја употребата на сила. „Проблемот е што Данска не може ништо да направи ако Русија или Кина сакаат да го окупираат Гренланд, но ние можеме сè. Тоа го научивте минатата недела со Венецуела“, рече Трамп.

Францускиот претседател Емануел Макрон објави дека почетниот контингент наскоро ќе биде засилен со „копнени, воздушни и морски средства“.

Високиот дипломат Оливие Поавр д’Арвор ја оцени мисијата како испраќање силен политички сигнал: „Ова е првата вежба... ќе им покажеме на Соединетите Држави дека НАТО е присутен“. Од друга страна, полскиот премиер Доналд Туск рече дека Полска не планира да се приклучи на мисијата, предупредувајќи дека американската воена интервенција би била „политичка катастрофа“.

„Конфликт или обид за анексија на територијата на членка на НАТО од друга членка на НАТО би бил крај на светот каков што го знаеме - и кој ја гарантира нашата безбедност многу години“, рече Туск.

Руската амбасада во Белгија изрази „сериозна загриженост“, обвинувајќи го НАТО за зајакнување на своето воено присуство на Арктикот „под лажниот изговор на растечката закана од Москва и Пекинг“. Канцеларијата на британскиот премиер Кир Стармер соопшти дека Велика Британија ги дели загриженостите на претседателот Трамп за „безбедноста на Северот“ и дека распоредувањето вклучува „засилување на вежбите за одвраќање на руската агресија и кинеската активност“.

Европското распоредување како дел од данските вежби „Операција Арктичка издржливост“ се состои од само неколку десетици членови. Германија денес испрати транспортен авион А400М со 13 војници кои ќе останат во Гренланд до сабота. Данските одбранбени претставници изјавија дека целта е да се зголеми военото присуство околу Гренланд за да се зајакне „отпечатокот“ на НАТО на Арктикот.

Министерот за одбрана Троелс Лунд Поулсен објасни дека намерата е да има воено присуство „во ротација“, со цел да се воспостави потрајно присуство со учество на странски сојузници. САД веќе имаат воена база во Гренланд со до 150 луѓе, но оваа данска иницијатива се смета за сигнал до администрацијата на Трамп дека европските сојузници исто така имаат интерес за безбедноста на Арктикот.

Данската премиерка Мете Фредериксен денес изјави дека одбраната и заштитата на Гренланд е заедничка грижа на целиот НАТО сојуз. Нејзиниот министер за надворешни работи, Расмусен, рече дека нема „тековна закана“ од Кина или Русија со која Данска и Гренланд не можат да се справат.

Премиерот на Гренланд, Јенс-Фредерик Нилсен, рече дека територијата е во средина на геополитичка криза и дека доколку треба да изберат, неговиот народ ќе ја избере Данска пред САД. „Гренланд не сака да биде во сопственост на САД. Гренланд не сака да биде управуван од САД. Гренланд не сака да биде дел од САД“, нагласи Нилсен.

Дански дипломат изјави за Fox News: „Амбицијата на претседателот е на маса. Секако дека имаме црвени линии. Ова е 2026 година, се тргува со луѓе, но не се тргува со луѓе“.