Израел сруши повеќе од 1.500 згради во областите на Газа што ги контролира од почетокот на прекинот на огнот со Хамас на 10 октомври, покажува анализата на сателитските снимки спроведена од BBC Verify.
Новите слики – најновите направени на 8 ноември – покажуваат дека цели населби под израелска контрола се срамнети со земја за помалку од еден месец, во она што се чини дека е планирано уривање.
Вистинскиот број на уништени згради може да биде многу поголем, бидејќи сателитските снимки не се достапни за некои области за да се овозможи проценка.
Некои експерти веруваат дека уривањата може да бидат прекршување на условите на прекинот на огнот постигнат со посредство на САД, Египет, Катар и Турција. Но, портпарол на израелската војска (ИДФ) изјави за BBC Verify дека Израел дејствувал „во рамките на прекинот на огнот“.
Мировниот план на американскиот претседател Доналд Трамп, кој беше основа за прекинот на огнот, наведува дека „сите воени операции, вклучително и воздушните и артилериските напади, ќе бидат суспендирани“. Трамп повеќе пати повторуваше дека „војната е завршена“.
Анализата на сателитските снимки од страна на BBC Verify, сепак, покажува дека израелската војска сè уште уништува згради во Газа во голем обем. Истражувачите користеле алгоритам за откривање на промени за да ги анализираат радарските снимки направени пред и по прекинот на огнот, истакнувајќи ги областите на можно уништување и рачно броејќи ги видливо уништените згради.
Тие го разгледаа уништувањето во рамките на т.н. Жолта линија – границата што се протега по должината на север, југ и исток од Појасот Газа. Во октомврискиот договор за прекин на огнот, Израел се обврза да ги повлече силите на оваа линија, која е обележана со жолта боја на израелските воени карти.
Многу од зградите што беа срушени не беа оштетени пред да бидат срушени – на пример во Источен Кан Јунис, околу селото Абасан ал-Кабира. Тешко е да се биде целосно сигурен само врз основа на сателитски снимки, но зградите не покажаа знаци на оштетување, урнатини или промени во нивните контури. Тоа беа куќи со градини, дрвја и мали овоштарници.
Споредбата на сликите направени во октомври 2023 година, на почетокот на војната, и оние направени околу датумот на прекинот на огнот покажува дека повеќето од овие згради не биле погодени во тоа време.
Слични слики доаѓаат од областа Ал-Бајук, источно од Рафа. Сателитските снимки покажуваат дека многу згради што не биле оштетени пред прекинот на огнот оттогаш се уништени. Снимките од воздух од почетокот на ноември покажуваат облак од прашина што се издига од урнатините на населбата. Уништувањето продолжи во самиот град Газа, во источните населби како што е Шеџаја, и во близина на индонезиската болница на работ на бегалскиот камп Џабалија.
Ејтан Шамир, поранешен раководител на Одделот за национална безбедносна доктрина во израелското Министерство за стратешки работи, верува дека израелските акции не ги кршат условите на прекинот на огнот бидејќи, според неговото толкување, тоа не се однесува на областите надвор од Жолтата линија.
Потврдените снимки од контролирани детонации и рушење на згради од багери, објавени на социјалните медиуми по прекинот на огнот, се геолоцирани токму во тие области надвор од линијата.
Израелската војска ги оправда своите постапки. Портпарол на ИДФ изјави: „Според договорот, целата терористичка инфраструктура, вклучувајќи ги и тунелите, мора да биде демонтирана низ цела Газа. Израел дејствува како одговор на заканите, прекршувањата и терористичката инфраструктура.“
На 18 октомври, израелскиот министер за одбрана Израел Кац напиша на Х дека „демилитаризацијата на Газа со уништување на терористичките тунели и инфраструктура“ е јасен дел од безбедносната политика на Израел.
Точката 13 од мировниот план на Трамп, објавена од Белата куќа, наведува дека „целата воена, терористичка и офанзивна инфраструктура, вклучувајќи тунели и постројки за производство на оружје, мора да биде уништена и не смее да се обновува“.
Но, во документот, исто така, се наведува дека процесот на демилитаризација мора да биде „под надзор на независни набљудувачи“.
