Крај на една ера: Украина повеќе не зависи од милоста на Трамп

Украинскиот претседател Володимир Зеленски повеќе не ги бира своите зборови. Проблемите се натрупуваат долго време, но по враќањето на Доналд Трамп во Белата куќа, САД престанаа да бидат партнер на кој Киев може да смета. Според New York Times, Зеленски сега самиот се повлекува од тој однос, дистанцирајќи ја земјата од она што некогаш беше нејзина најсилна поддршка.

Овој „пробен развод“ значително ја забрза американско-израелската војна против Иран. Мировните преговори за Украина, кои Вашингтон ги туркаше, застанаа штом првите бомби паднаа врз Техеран. Додека преговорите се во тек, Зеленски јавно ги критикува САД на начин што беше сосема незамислив минатата година, кога Украина сè уште се обидуваше да игра според правилата на Трамп.

„Американските преговарачи повеќе немаат време за нас“, се пожали Зеленски. Тој беше особено лут од одлуката на Вашингтон да замижи пред Русија и да ги суспендира санкциите врз нејзината продажба на нафта за да ја ублажи економската криза предизвикана од војната во Иран. 

Зеленски тврди дека ваквите потези му даваат на Кремљ „чувство на неказнивост“, додека администрацијата на Трамп продолжува да врши поголем притисок врз Украина да предаде територија отколку врз Русија за да ја запре својата агресија.

Продолжувањето на ослободувањето од санкции за продажба на руска нафта предизвика особено негодување во Киев. Иако украинските претставници во Вашингтон беа уверени дека мерката нема да биде продолжена, администрацијата на Трамп на крајот попушти пред Москва.

Зеленски беше немилосрден на социјалните медиуми: „Секој долар платен за руска нафта е пари за војна“.

Во интервју за италијанско радио, украинскиот претседател отиде уште подалеку и директно ја нападна проценката на Трамп за ситуацијата. 

„Русија уште еднаш ги измами Американците - го измамија претседателот на Соединетите Американски Држави“, рече Зеленски, практично потврдувајќи дека довербата меѓу Киев и Белата куќа е неповратно уништена.

Хари Неделку од европската консултантска фирма Rasmussen Global отворено изјави за NYT: „Мировните преговори се мртви. Русија нема мотив за договор, а Соединетите Американски Држави повеќе не дејствуваат како сигурен и разумен посредник“. 

Затоа, Украина брзо се подготвува за иднина во која американската помош ќе биде само бледа сенка од нејзината поранешна поддршка.

Причината зошто Киев одеднаш се однесува толку остро е многу едноставна - тие не имаат потреба од Америка толку колку што им требаше порано. Години инвестиции во нашата сопствена воена индустрија полека се исплатуваат. 

Зеленски ги посетува европските престолнини изминатиот месец и отворено бара нови партнери. Германија и Италија се вклучија кога војната против Иран се закани со снабдувањето на украинската војска, а Киев сега склучува договори и на Блискиот Исток, нудејќи ја својата експертиза за беспилотни летала во замена за безбедносни сојузи.

Патот до оваа поделба е поплочен со понижувања. Од првата средба во Белата куќа, Трамп и неговата придружба систематски го деградираа Зеленски. 

Трамп постојано се обидуваше одново да ја испише историјата тврдејќи дека Украина ја започнала војната, додека неговата администрација истовремено застана на страната на Русија и ја намали воената помош за Киев за неверојатни 99 проценти.

Долго време, Украинците се гризеа за усни и молчеа за да не ги прекинат целосно врските. Им беа потребни американски разузнавачки информации и дозвола за купување оружје од други западни сојузници. 

Постоеше оправдан страв дека Трамп, доколку биде испровоциран премногу, целосно ќе се откаже од Украина и ќе ја стави целата американска моќ во служба на Владимир Путин.

Набљудувајќи ја непредвидливата надворешна политика на Трамп - од неговиот обид за купување на Гренланд до неговиот ненадеен напад врз Иран - Киев научи дека мора да се потпре на себе. Украина ја зајакна својата одбранбена индустрија и сега произведува поголем дел од беспилотните летала што ги користи на бојното поле. 

Алјона Гетманчук, амбасадорката на Украина во НАТО, потврди за NYT дека нејзините сопствени пресретнувачи соборуваат повеќе од 60 проценти од руските авиони.

„Сега се чувствуваме многу посамоодржливи“, нагласи Гетманчук. 

Дури и ако американското оружје целосно се исуши, што е реален ризик со оглед на тоа колку се троши во Иран, Украина би можела да се одржи. 

Аналитичарите истакнуваат дека Киев повеќе не е толку зависен од американските стоки како што беше во ерата на Бајден. Додека американските разузнавачки и системите „Патриот“ ќе бидат најтешки за замена, Украина веќе работи на развој на сопствени ракети.

Дипломатскиот танц продолжува, но без многу доверба. Зеленски формално се согласи на тридневно примирје предложено од Трамп минатата сабота, иако Москва и Киев веднаш се обвинија меѓусебно за кршење на договорот. 

Пратениците на Трамп, Стив Виткоф и Џаред Кушнер, неколку пати патуваа во Москва, но сè уште не го потврдија своето пристигнување во Киев, оставајќи ја украинската страна во понижувачка позиција на чекање.

Дополнителни удари зададе и потпретседателот Џ.Д. Венс, кој ја опиша борбата на Украина за Донбас како „пазарење за неколку квадратни километри“. 

Зеленски остро возврати, велејќи дека потпретседателот очигледно не разбира што всушност значи територијата на независна држава. Венс подоцна се пофали дека еден од најгордите потези на администрацијата бил тоа што тие ѝ наплатиле на Европа за одбраната на Украина.

Конечниот доказ за новиот поредок пристигна кон крајот на април. Доналд Трамп разговараше со Владимир Путин по телефон цели 90 минути. 

Поканата до Зеленски никогаш не пристигна. Европа сега ја презеде улогата на најголем финансиер, а Украина, оставена сама на себе, се обидува да стане нов столб на европската безбедност - без оглед на тоа што мисли Белата куќа.