Вештачката интелигенција, колку и да е корисна, е растечки фактор во радикализацијата на младите луѓе. Ова го покажуваат случаите на тинејџери кои планирале терористички напади во Европа во последните години.
The Wall Street Journal пишува дека во последните месеци, неколку десетици млади луѓе, некои на возраст од само 14 години, се уапсени низ цела Европа под обвинение дека планирале напади врз музички места, трговски центри и верски објекти поради идеолошка радикализација.
Една од поалармантните области е Белгија. Една третина од сите случаи на тероризам во Белгија помеѓу 2022 и 2024 година вклучувале малолетници. Во Велика Британија, речиси еден од пет осомничени за тероризам бил дете. Интересно е што студиите покажале дека за време на пандемијата во Обединетото Кралство, бројот на апсења за тероризам се намалил кај сите возрасни групи, освен кај децата.
„Ново е бројот на млади луѓе кои се директно вклучени во планирањето насилни напади, вклучително и многу млади лица“, изјави за WSJ Томас Ренард, директор на Меѓународниот центар за борба против тероризмот во Хаг.
Скоро сите млади луѓе се радикализирани преку интернет, а интернетот се покажа како поефикасен во забрзувањето на процесот на радикализација. Според Глобалниот индекс на тероризам, просечното време потребно за радикализација во 2002 година било 16 месеци. Во 2015 година, тоа време било скратено за 40 проценти. Денес, само неколку недели се доволни.
Пример за типичен екстремист од генерацијата Z е млад човек кој моментално е на судење во Белгија. Абдул Керим Гадаев, 19-годишен чеченски бегалец, се радикализирал откако неговиот татко бил депортиран од Франција во Русија. По депортацијата, тој почнал да се чувствува отуѓен во училиште. Тој напишал онлајн дека сака да го повтори Батаклан, терористичкиот напад од 2015 година во кој загинаа 90 лица.
Во Шодфонтен, малата белгиска општина каде што Гадаев се населил со својата маќеа откако неговиот татко бил депортиран, младиот човек заостанувал во училиште. Тој на интернет пронашол групи врсници кои биле заинтересирани за спорт и религија, особено на TikTok, каде што неговите кругови станувале сè пополитички.
„Бев на мобилен 24 часа на ден“, рече тој.
Во февруари минатата година, тој се приклучил на оперативен канал на апликацијата Signal каде што членовите почнале да планираат напад, според обвинителите. Некои имале само 13 години. Тие разговарале како да набават оружје и споделувале фотографии од целта - концертната сала Ботаник во центарот на Брисел. Гадаев рекол дека е спремен да учествува, под услов нападот да бил добро подготвен.
Во март 2024 година, белгиската федерална полиција го уапси Гадаев и уште тројца малолетници низ цела Белгија. Бранителите велат дека неговата реторика на социјалните медиуми била „перформативна“. Овој аргумент го истакнува предизвикот со кој се соочуваат западните разузнавачки служби: како да се препознае кога говорот на омраза се претвора во конкретна акција.
„Веќе некое време велиме дека сложеноста на нашите истраги е поголема од порано, а ширината и длабочината на она со што се справуваме е извонредна“, рече Вики Еванс, главен координатор на британската полиција за борба против тероризмот, повикувајќи ги технолошките компании да помогнат во решавањето на проблемот.
Алгоритмите на социјалните медиуми имаат моќна привлечност кај младите луѓе, сугерирајќи сè понасилна содржина и создавање дигитални „бездни јами“. Вештачката интелигенција го влоши проблемот, рече Џулија Ебнер, експерт за онлајн радикализација во Институтот за стратешки дијалог и Универзитетот во Оксфорд.
„Видеата и сликите создадени од вештачка интелигенција допираат до многу длабоки емоции и човечка природа. Вештачката интелигенција и алгоритмите вршат голем дел од работата на харизматичен регрутер, само сто пати поефикасно“, предупреди Ебнер.
Многу случаи не стигнуваат до јавноста, но оние што стигнуваат вклучуваат 14-годишно девојче од Црна Гора кое беше уапсено во Австрија во мај минатата година под обвинение за планирање напад врз „неверници“. Секира, нож и пропаганден материјал на Исламската држава беа пронајдени во нејзиниот дом. Во февруари истата година, момче на нејзина возраст беше уапсено за планирање напад на железничка станица. Најпознатиот случај, сепак, е случајот со тројца тинејџери кои планираа да нападнат три концерти на Тејлор Свифт во Виена минатата година. Ваквите случаи стануваат сè почести. Но, додека САД се борат со пукања во училиштата, во Европа најчестите мотиви се религиозниот и крајнодесничарскиот радикализам.
„Во првите осум месеци од почетокот на војната во Газа, 60 исламистички екстремисти беа уапсени во Европа за тероризам, од кои две третини тинејџери“, изјави за WSJ Питер Нојман, професор по безбедносни студии на Кингс колеџ во Лондон.
Младата крајна десница во Европа е исто така растечка закана. Белгиската полиција во јануари уапси 14-годишно момче со неонацистички ставови под сомнение дека планирало напад врз џамија.
