Пред парламентарните избори во Унгарија, јазот меѓу младите и постарите гласачи станува сè поизразен. Додека владата смета на пензионерите, опозицијата добива силна поддршка од младите. Клучното прашање сега е дали нивната излезност ќе биде одлучувачка и ќе донесе политички пресврт.
Претстојните парламентарни избори во Унгарија, закажани за 12 април, се обележани со изразени генерациски разлики, при што постарите гласачи во голема мера ја поддржуваат владата, додека младите луѓе во голема мера се вртат кон опозицијата.
Според повеќето независни анкети, повеќе од 60% од гласачите под 30 години ја поддржуваат партијата Tisza (Tisztelet és Szabadság/Почит и Слобода - Тиса), предводена од Петер Маѓар, додека само околу 15% од младите луѓе ја поддржуваат владејачката Fidesz (Фидес) на Виктор Орбан.
Кампањата на Орбан е јасно насочена кон постарите граѓани. Едно од главните ветувања е воведувањето на 14-та пензија, со која се обидува да обезбеди сигурност за најстарите гласачи, меѓу кои Fidesz има најголема поддршка, особено кај населението над 64 години.
Според искуствата од претходните избори, младите гласачи имаат помала веројатност да гласаат, па затоа нивната мобилизација би можела да биде клучен фактор, сметаат социолозите.
„Ова би можеле да бидат првите избори во Унгарија на кои младите луѓе ќе играат клучна улога во одредувањето на исходот. Доколку нивната излезност е поголема од претходно, тоа би можело да ја компензира традиционално поголемата излезност на постарите гласачи“, вели социологот Андреа Сабо.
Сепак, постојат индикации дека младите луѓе овој пат повеќе се заинтересирани за политика, што може да се види од зголеменото ангажирање на влијателни лица кои претходно не биле политички активни.
Овие избори ќе одлучат дали Fidesz, која е на власт 16 години, ќе ја задржи својата доминација или опозициската Tisza ќе ја преземе власта.
Критичарите го обвинуваат Fidesz дека ја води земјата поблиску до Русија и подалеку од Европската Унија, што, според нив, довело до тоа Брисел да задржи значително финансирање поради кршење на владеењето на правото.
Во ноември 2025 година, Европскиот парламент усвои нов извештај во кој изразува загриженост за состојбата на демократијата во Унгарија, посочувајќи проблеми како што се притисокот врз судството и непочитувањето на пресудите на Европскиот суд за човекови права.
Исто така, имаше наводи за можно странско мешање во изборниот процес. Според некои истражни извори, постои сомневање дека руските разузнавачки структури се обидуваат да влијаат на изборите, што властите го отфрлаат како невистинити тврдења.
На изборите во 2022 година околу 231.000 млади луѓе кои за прв пат имаа право на глас можеа да гласаат, но само околу 90.000 излегоа на гласачките места. Оваа година се очекуваат помеѓу 220.000 и 250.000 нови гласачи, но прецизни податоци сè уште не се достапни.
Затоа е важно колку политичките опции ќе успеат да ја мотивираат оваа група. И владата и опозицијата се обидуваат да привлечат млади луѓе, а самиот Орбан постојано ја нагласува потребата да се добие нивната поддршка.
Исто така, се појавија иницијативи што го поттикнуваат гласањето, како што е кампањата „Ќе излезам да гласам“, заеднички предводена од поранешни политичари и млади активисти, со цел зајакнување на демократската свест и учеството на граѓаните.
Голем дел од кампањата се одвива на платформи како TikTok, каде што младите инфлуенсери се обидуваат да влијаат врз гласачите.
Еден од нив е 21-годишниот Оскар Калај, кој се кандидира за прв пат и со години ја следи политиката. Неговите видеа имаат десетици илјади прегледи, а тој често ги искажува своите лични ставови за политички теми.
Од друга страна, инфлуенсерката позната како LazaDora, која гласа од 2006 година, отворено ја критикува владата и ги користи социјалните медиуми за да ја подигне свеста за, како што вели, проблемите во општеството.
Кампањата се организира сè повеќе на локално и дигитално ниво, каде што младите луѓе ги изразуваат своите ставови преку видео содржини за тоа што недостасува во Унгарија и зошто е важно да се гласа.
