Кинескиот претседател Си Ѓинпинг и неговиот руски колега Владимир Путин се однесуваат како да се најдобри пријатели.
Денес, Си седна од десната страна на Путин, симболичното место на лојален сојузник, додека нивните трупи маршираа заедно низ Црвениот плоштад како дел од Парадата на победата во Москва на 9 мај.
Часови претходно, Си ја опиша врската меѓу двете земји како „нескршлива“ и додаде дека Русија и Кина треба да бидат „челични пријатели“. Ова е единаесетта посета на Си на Русија откако стана претседател во 2013 година, а двајцата лидери досега се сретнале повеќе од 40 пати, пишува BBC во својата анализа.
Путин веќе објави дека ќе ја посети Кина наесен, а двајцата лидери дури и споделија ретка јавна прегратка претходно. Сепак, во овој однос има повеќе отколку што се гледа на прв поглед.
„Гледаме многу размени меѓу овие двајца луѓе и патриотски прикази на заедништво. Тие можат да бидат пријатели и соработници во еден сегмент, а во друг можат да бидат раздорни и конкурентни во одредени аспекти на односот. Нè занесува симболиката. Има многу перформанс уметност околу овој однос. Но, интересно е да се погледне вистинската суштина“, изјави за БBBC Матје Булег од Центарот за анализа на европски политики.
Вистина е дека претседателот Си оди по многу тенка линија. Русија е важен партнер за Кина, но инвазијата на Путин во Украина го направи меѓународен отпадник во поголемиот дел од светот. Пекинг мора да внимава неговото пријателство со Москва да не ги изолира другите потенцијални партнери, особено затоа што води економска војна со Соединетите Американски Држави.
Кина со месеци се обидува да се приближи до Европа и ја засили својата дипломатска кампања откако Доналд Трамп стана претседател на САД. Пекинг се обидува да се прикаже како стабилен глобален партнер за разлика од непредвидливата Бела куќа во Вашингтон. Порано оваа недела имаше знаци дека овие дипломатски напори се исплатуваат.
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, и претседателот на Европскиот совет, Антонио Коста, во вторник разменија пораки со претседателот Си и кинескиот премиер Ли Кечијанг, по повод 50-годишнината од билатералните односи.
Но, камен на сопнување за какво било потенцијално партнерство остануваат блиските врски на Пекинг со Москва и економската поддршка за Русија. Кина не го осуди својот „стар пријател“ за инвазијата, туку повика на крај на „кризата“.
Ако претседателот Си се покаже премногу близок до Путин, тоа би можело да предизвика тензии со Европа во време кога Кина се обидува да изгради пријателства.
Но, кинескиот лидер има уште една важна порака да пренесе. Првичните обиди на Трамп да ја заврши војната во Украина се потпираа на неговото блиско лично пријателство со Путин. Тоа ги натера аналитичарите да се запрашаат дали Вашингтон се обидува да внесе раздор меѓу Москва и Пекинг. Си ќе сака да му стави до знаење на Трамп дека тоа не е можно.
„Заедно, мора да ги спречиме сите планови за нарушување или поткопување на нашите пријателски и доверливи односи“, напиша Си во колумна за руските медиуми.
Рускиот и кинескиот лидер ги опишаа и плановите на Трамп за „Златната купола“, штит за ракетна одбрана над Соединетите Американски Држави, како „длабоко дестабилизирачки“ и тврдеа дека тоа ќе го милитаризира вселената. Двајцата лидери сакаат да ја претстават својата визија за алтернативен светски поредок во контекст на она што го сметаат за американска хегемонија.
Но, Си е свесен дека Кина сега е суперсила - додека моќта на Русија е ограничена. Ова повеќе не е партнерство на еднакви. Војната во Украина ја ослабна економијата на Русија и ја исцрпи нејзината воена опрема и армија.
Западните санкции дополнително ја направија Москва значително позависна од Пекинг за нејзиниот економски опстанок. Овие санкции сериозно го ослабнаа Кремљ на меѓународната сцена.
„На Русија ѝ е потребна Кина многу повеќе денес отколку што на Кина ѝ е потребна Русија“, рече Булег.
Москва, вели тој, ќе „мора да го проголта тоа“.
Путин може да се потпре на својот пријател додека гледаат како тенковите заедно се движат низ Црвениот плоштад, и можат да се здружат кога им одговара. Но, зад смелите изјави, насмевките, ракувањата и повремените прегратки, се кријат потенцијални извори на раздор и неслога што би можеле да се појават во годините што доаѓаат.
