Ситуација во Ормутскиот Теснец потсети на Кубанската ракетна криза

Санкциониран кинески танкер е запрен во Ормутскиот Теснец откако американската морнарица го принуди да се врати назад, објавува The Telegraph.

Танкерот Rich Starry кој носеше метанол до оманското пристаниште Сохар, нагло го промени курсот откако влезе во Оманскиот Залив, кој е патролиран од десетици американски воени бродови. Бродот требаше да стане првиот брод што ќе помине низ теснецот откако Трамп воведе блокада и се закани дека ќе ги „уништи“ сите ирански бродови што ќе се обидат да го пробијат.

Министерот за финансии на САД, Скот Бесент, вчера изјави дека на кинеските танкери нема да им биде дозволено да поминат низ теснецот, што значи дека „нема да можат да стигнат до својата нафта“. Пекинг претходно во текот на денот ја критикуваше блокадата, нарекувајќи ја „опасна и неодговорна“.

Интересно е што Rich Starry товарел товар во Обединетите Арапски Емирати и не се очекуваше да биде опфатен со блокадата, која требаше да се однесува само на бродови што ги користат иранските пристаништа. Сепак, и бродот и неговиот кинески сопственик,  Shanghai Xuanrun Shipping, се под санкции на САД од 2023 година поради работење со Иран.

Потегот на Трамп сигнализира дека тој зазема бескомпромисен став во врска со блокадата и дека е подготвен да му се спротивстави на кинескиот лидер Си Ѓинпинг пред планираната посета на Пекинг за еден месец.

„Свртувањето на Rich Starry би била најзначајната акција за блокада откако Кенеди му се спротивстави на Хрушчов за време на Кубанската ракетна криза“, рече Мајкл Рубин, поранешен службеник на Пентагон. Тој додаде дека со тоа, Трамп „ја сменил динамиката на моќ што Си ја воспоставил за време на катастрофалниот самит во Енкориџ“ во 2021 година, кога кинеските претставници јавно ги критикуваа високите американски претставници.

Портпаролот на кинеското Министерство за надворешни работи во вторникот изјави дека потегот „само ќе ги влоши тензиите и ќе го поткопа веќе кревкото примирје“ меѓу САД и Иран. „Тоа е опасен и неодговорен потег“, додаде тој.

Во исто време, Саудиска Арабија врши притисок врз САД да ја напуштат блокадата, плашејќи се дека Иран би можело да возврати со блокирање на Црвеното Море и со тоа да ја парализира нејзината економија. Дипломатите од Заливот велат дека принцот Мохамед бин Салман го повикува Трамп да го укине поморскиот карантин на иранските пристаништа и да се врати на преговорите.

Загриженоста на Ријад произлегува од стравувањата дека Техеран би можел да одговори на блокадата на САД со тоа што ќе им наложи на своите сојузници Хути во Јемен да го затворат теснецот Баб ал-Мандеб, тесно грло во Црвеното Море низ кое минуваат голем дел од залихите на саудиска нафта.

Централната команда на САД соопшти дека блокадата ќе биде „непристрасно спроведена против бродови од сите нации што влегуваат или излегуваат од иранските пристаништа и крајбрежните области“. Во првите 24 часа од блокадата, која ја спроведуваат повеќе од 10.000 американски војници поддржани од 15 воени бродови и десетици авиони, ниту еден брод не успеал да помине, рекоа тие.

„Шест трговски бродови ги исполнија упатствата од американските сили да се свртат и да се вратат во иранско пристаниште во Оманскиот Залив“, се вели во соопштението. Министерот Бесент во вторникот ја критикуваше Кина за нејзиното однесување за време на американско-израелската војна со Иран, што предизвика зголемување на цените на нафтата за околу 50 проценти.

Тој го обвини Пекинг дека е „несигурен глобален партнер“ за складирање нафта, наместо да помогне во ублажување на глобалниот недостиг предизвикан од затворањето на Ормутскиот теснец од страна на Иран, низ кој минуваат 20 проценти од светската нафта и гас. Според CNN, американските разузнавачки информации покажуваат дека Кина се подготвува да испорача нови системи за воздушна одбрана на Иран во рок од неколку недели, што би му помогнало на Техеран да се спротивстави на нападите од САД и Израел доколку конфликтите продолжат.