Зошто одеднаш има толку многу вируси?

Од избувнувањето на мајмунски сипаници во 2022 година до порастот на птичјиот грип и неодамнешната појава на вирусот Марбург во Екваторијална Гвинеја, Ковид веќе не доминира во насловите како порано.

Наместо ковид, сè почесто слушаме за инфекции со нови вируси, пишува Science Alert.

Дали тоа значи дека бројот на епидемии се зголемува? Или само станавме поуспешни во откривањето нови жаришта поради технологијата што ја напреднавме за време на пандемијата на коронавирус? Одговорот е - и двете.

Се проценува дека во светот има околу 1,67 милиони вируси кои допрва треба да ги идентификуваме, а кои се наоѓаат кај цицачите и птиците. Од тие 1,67 милиони, до 827 илјади имаат потенцијал да се пренесат на луѓе.

За да разбереме како се создаваат овие вируси, треба да се вратиме во далечното минато: почетокот на животот на Земјата. Постојат неколку теории за тоа како настанале првите вируси, но сите тие имаат едно нешто заедничко: вирусите постојат милијарди години и тие еволуирале заедно со живите суштества. Проблемот настанува кога има нарушување во овие стабилни паралелни еволутивни процеси.

Главната причина за појавата на вирусите кај човечката популација се токму луѓето и нивните постапки. Земјоделството стана вообичаено пред повеќе од 10.000 години, а потоа луѓето стапија во близок контакт со животните, што создаде можност вирусите, кои се шират меѓу животните, да „скокнат“ кај луѓето. Ова се нарекува зооноза и е одговорна за околу 75 проценти од новите заразни болести.

Како што напредуваа човечката цивилизација и технологија, уништувањето на природните живеалишта ги принуди животните да се преселат во нови области во потрага по извори на храна. Различни животински видови кои инаку не би биле во контакт така почнале да ја делат истата средина. Ако ги додадеме луѓето на таа равенка, тоа е совршен рецепт за појава на нови вируси.

Урбанизацијата води до висока густина на население, што создава идеална средина за ширење на вирусот. Развојот на градовите е често побрз од изградбата на соодветна инфраструктура, како што се хигиената и здравствената заштита, што дополнително ги зголемува шансите за ширење на вирусот.

За ширење на вирусот придонесуваат и климатските промени. На пример, арбовирусите (оние што ги носат членконоги како што се комарците) се откриваат во нови области бидејќи опсегот на земји каде што комарците можат да преживеат се шири.

Овие фактори се одамна познати. Појавата на вирусот SARS-CoV-2 не изненади ниту еден епидемиолог или виролог. Беше прашање кога, а не дали ќе се случи пандемијата. Она што беше неочекувано беше обемот на пандемијата на коронавирус, како и тешкотиите за ефикасно ограничување на ширењето на вирусот.

Не можевме ни да ги предвидиме последиците од ширењето на неточни информации за јавното здравје. Противењето на вакцините стана сè почеста појава на социјалните мрежи во последните две години.

Ова доведе до прекини во рутинските програми за вакцинација на децата, што го зголемува ризикот од масовни епидемии на болести кои лесно може да се спречат со вакцина, како што се мали сипаници.

Лекции за надзорот

Науката реагираше брзо на пандемијата на коронавирус, што резултираше со создавање нови и подобрени методи за откривање за следење на појавата и еволуцијата на вирусот. Сега, многу научници кои претходно учествувале во надзорот на коронавирусот го свртуваат своето внимание кон новите вируси.

На пример, научниците ги анализирале отпадните води за да откријат присуство на коронавирус за време на пандемија, а оваа практика би можела да се примени за следење на други видови вируси кои претставуваат закана за здравјето на луѓето.

Кога човек е заразен со вирус, одреден генетски материјал на тој вирус завршува во канализациониот систем. Отпадните води можат да покажат дали се зголемува бројот на зарази во одредена област, а тоа пред да се забележи зголемување на бројот на пациенти во болниците.

Приспособувањето на таа технологија за пронаоѓање други вируси, како што се грип, сипаници или дури и полио, може да обезбеди корисни информации за времето на појава на вируси. Ова веќе се случува до одреден степен - вирусот што предизвикува детска парализа беше откриен во канализацијата во Лондон минатата година.

Ова зголемување на надзорот на вирусот ќе резултира со повеќе известувања за нови епидемии. И додека некои можеби го гледаат ова како намерно поттикнување страв, оваа информација всушност може да биде клучна за ограничување на пандемијата во иднина. Ако се појави инфекција со вирус во област каде што нема соодветен надзор, инфекцијата може да се прошири надвор од контрола.

Сепак, треба да се нагласи дека надзорот и следењето на вирусите е само еден дел од подготовката за пандемии. Владите и научните и медицинските агенции ширум светот мора да развијат и редовно да ги прилагодуваат протоколите за појава на вируси и пандемии за да не бидеме фатени и да реагираме пред да биде предоцна.

Ковид, најверојатно, нема да биде последната пандемија што луѓето ќе ја доживеат. Да се ​​надеваме дека ќе бидеме подобро подготвени за следната пандемија.

реклама

Откриен потонат брод стар 3.300 години, со стотици недопрени амфори

Read more

6 симптоми дека имате дефицит на витамин Д во вашето тело

Read more

Грција во сè поголеми проблеми поради масовниот туризам

Read more

Се појави нов сој на коронавирусот

Read more

Наука

21 јуни 1816 – Рене Ленек го претставил првиот стетоскоп

Read more

Астрономите за прв пат посведочија будење на црна дупка

Read more

Научниците открија илјадници тони замрзната вода на Марс

Read more

Откриен нов вид „екстремно агресивна“ змија

Read more
 

Гик

  • filter

21 јуни 1816 – Рене Ленек го претставил првиот стетоскоп

Читај повеќе

Microsoft повторно е највредната компанија во светот

Читај повеќе
  • filter

Откриен потонат брод стар 3.300 години, со стотици недопрени амфори

Читај повеќе

Илон Маск: Во иднината нема да има телефони

Читај повеќе

Астрономите за прв пат посведочија будење на црна дупка

Читај повеќе

Apple најави голема промена за iOS 18

Читај повеќе

Google предупредува: Не паѓајте на оваа измама!

Читај повеќе

Apple го прекина развојот на Vision Pro 2, догодина ќе претстави подостапен модел

Читај повеќе

Научниците открија илјадници тони замрзната вода на Марс

Читај повеќе